Koszyk z tego przykładu można wysłać do BuyNest i zmienić ilości w sklepie.

Jadłospis pełnoziarnisty na 3 dni: co zamienić, żeby zadziałało?

Jadłospis pełnoziarnisty na 3 dni opiera się na pięciu zamianach: płatki owsiane na śniadanie, chleb razowy, gruba kasza, brązowy ryż i makaron pełnoziarnisty. Reszta dania zostaje taka, jak w domu. Plan jest liczony na dwie osoby dorosłe i trzy dni.

Pełne ziarna nie wymagają gotowania według nowych przepisów. Zamieniasz jeden produkt na jego pełnoziarnisty odpowiednik i obserwujesz, jak smakuje.

Trzy przepisy na dania główne, owsiankę nocną, kaszotto z pęczaku i brązowy ryż smażony, znajdziesz poniżej tej sekcji, nad listą zakupów.

Owsianka nocna z jabłkiem i cynamonem

Śniadanie, które przygotowujesz wieczorem w pięć minut. Rano wystarczy je wymieszać.

  • 2porcje
  • 5 minprzygotowanie
  • bezgotowania

Składniki

  • Płatki owsiane górskie100 g
  • Mleko lub napój roślinny200 ml
  • Jogurt naturalny150 g
  • Jabłko1 szt.
  • Cynamon½ łyżeczki
  • Orzechy włoskie30 g
  • Siemię lniane opcjonalnie1 łyżki

Przygotowanie

  1. Jabłko zetrzyj na tarce o grubych oczkach razem ze skórką.
  2. W misce wymieszaj płatki, mleko, jogurt, cynamon, siemię i połowę jabłka.
  3. Rozłóż do dwóch słoików, zamknij i wstaw do lodówki na noc.
  4. Rano wymieszaj. Jeśli owsianka jest za gęsta, dolej łyżkę mleka.
  5. Na wierzch daj resztę jabłka i posiekane orzechy.

Kaszotto z pęczaku z porem i serem

Pęczak gotowany powoli w bulionie robi się kremowy jak risotto. Cztery porcje: kolacja i lunch dla dwóch osób.

  • 4porcje
  • 10 minprzygotowanie
  • 40 mingotowanie

Składniki

  • Kasza pęczak300 g
  • Por1 szt.
  • Marchew1 szt.
  • Czosnek2 ząbki
  • Bulion warzywny gorący1.2 l
  • Masło1 łyżki
  • Olej rzepakowy1 łyżki
  • Ser żółty lub parmezan60 g
  • Natka pietruszki garść

Przygotowanie

  1. Por przekrój wzdłuż, dokładnie wypłucz piasek i pokrój w półplasterki. Marchew zetrzyj.
  2. W szerokim garnku rozgrzej olej i duś por z marchewką 6 minut. Dodaj czosnek i przepłukany pęczak, mieszaj minutę.
  3. Wlej połowę bulionu i gotuj na małym ogniu pod przykryciem 15 minut.
  4. Dolewaj resztę bulionu porcjami, mieszając co kilka minut, przez kolejne 15–20 minut, aż kasza będzie miękka, a całość kremowa.
  5. Zdejmij z ognia, wmieszaj masło i starty ser, dopraw pieprzem i solą. Posyp natką. Połowę ostudź i przełóż do pojemników na lunch.

Brązowy ryż smażony z warzywami i jajkiem

Szybka kolacja z ryżu ugotowanego dzień wcześniej. Zimny ryż nie klei się na patelni.

  • 2porcje
  • 10 minprzygotowanie
  • 10 mingotowanie

Składniki

  • Brązowy ryż, ugotowany i zimny z 150 g suchego400 g
  • Jajka3 szt.
  • Groszek mrożony100 g
  • Marchew1 szt.
  • Papryka czerwona1 szt.
  • Dymka lub szczypiorek3 szt.
  • Czosnek1 ząbki
  • Sos sojowy2 łyżki
  • Olej rzepakowy2 łyżki

Przygotowanie

  1. Marchew i paprykę pokrój w drobną kostkę, dymkę w krążki, oddzielając białe części od zielonych.
  2. Na dużej patelni rozgrzej łyżkę oleju. Smaż marchew, paprykę i białą część dymki 4 minuty na dużym ogniu.
  3. Dodaj czosnek, groszek i ryż. Smaż 3–4 minuty, mieszając, aż ryż będzie gorący.
  4. Odsuń ryż na bok, wlej resztę oleju i wbij jajka. Mieszaj je, aż się zetną, potem połącz z ryżem.
  5. Dopraw sosem sojowym i posyp zieloną dymką. Dodatkowej soli zwykle nie potrzeba.

Co jeść przez trzy dni? Plan pełnoziarnisty dzień po dniu

Tabela pokazuje plan dla dwóch osób. Obiad to danie z przepisu albo kasza z dodatkami, a kolacja korzysta z resztek lub z produktów, które nie wymagają gotowania.

Przykładowy jadłospis pełnoziarnisty na 3 dni (2 osoby)
DzieńŚniadanieObiadKolacja
Dzień 1Owsianka nocna z jabłkiem i cynamonem (zrobiona poprzedniego wieczoru)Kanapki z chleba żytniego razowego z twarożkiem, rzodkiewką i ogórkiemKaszotto z pęczaku z porem i serem (podwójna porcja)
Dzień 2Jajka na miękko z pieczywem razowym i pomidoremKaszotto z poprzedniego dnia, podgrzane z odrobiną wodyBrązowy ryż smażony z warzywami i jajkiem
Dzień 3Druga porcja owsianki nocnej albo kanapkiKasza gryczana z jogurtem, ogórkiem i koperkiemMakaron pełnoziarnisty z sosem pomidorowym z tuńczykiem, kaparami i natką

Owsiankę nocną przygotuj w dwóch słoikach wieczorem przed pierwszym dniem. Dzięki temu śniadania w dni 1 i 3 są gotowe bez gotowania.

Ryż na kolację drugiego dnia ugotuj tego samego dnia, a nie dzień wcześniej, i ostudź go szybko. Powód wyjaśniam niżej, w sekcji o bezpiecznych resztkach.

Jeśli ktoś w domu je więcej, dołóż kromkę razowego chleba albo większą porcję kaszy, zamiast zmieniać cały plan. Na przekąskę sprawdzą się owoce, warzywa pokrojone w słupki i garść orzechów, a do picia woda albo herbata.

Wszystkie trzy przepisy mają podane porcje, więc łatwo je przeliczysz. Kaszotto jest liczone na cztery porcje, dlatego jedna część trafia na kolację pierwszego dnia, a druga na obiad drugiego.

Co to znaczy pełnoziarniste i dlaczego się opłaca?

Według Talerza Zdrowego Żywienia NCEZ produkty zbożowe zajmują około ¼ talerza i powinny być przede wszystkim pełnoziarniste. NCEZ podaje jako przykłady grube kasze, razowy chleb i brązowy ryż, a białe pieczywo radzi zamieniać na pełnoziarniste.

NHS zwraca uwagę, że pełnoziarniste odmiany zwykle mają więcej błonnika i dłużej sycą. Do pełnych ziaren zalicza chleb razowy lub z ziarnami, pszenicę, owies, jęczmień, żyto i ryż, także brązowy, oraz makaron pełnoziarnisty.

WHO wymienia pełne ziarna, takie jak owies, brązowy ryż i niemielona kukurydza, wśród głównych źródeł węglowodanów w zdrowej diecie. Pełne ziarna mają więc w tym planie stałe miejsce w każdym dniu.

NCEZ: Talerz zdrowego żywieniaNHS: Starchy foods and carbohydratesWHO: Healthy diet (fact sheet)

Jak zamieniać produkty krok po kroku i ile błonnika to daje?

Jeśli pełnoziarniste produkty są w domu nowością, zacznij od pół na pół. Na przykład w jednym garnku możesz ugotować połowę makaronu zwykłego i połowę pełnoziarnistego. Smak i konsystencja będą mniej zaskakujące, a po tygodniu możesz zwiększyć udział pełnoziarnistego.

NHS podaje, że zalecana ilość błonnika dla dorosłych wynosi 30 g dziennie, a przeciętny dorosły zjada około 20 g. Pełne ziarna i strączki to proste sposoby, żeby się zbliżyć do zalecenia.

  1. Tydzień 1: zamień płatki śniadaniowe i pieczywo na razowe lub z ziarnami.
  2. Tydzień 2: dołóż kaszę, pęczak lub gryczaną, zamiast ziemniaków albo białego ryżu raz na kilka dni.
  3. Tydzień 3: zamień makaron i ryż na wersje pełnoziarniste, najpierw pół na pół.
  4. Za każdym razem pij więcej wody, bo przy większej ilości błonnika NCEZ zaleca około 2 litrów płynów dziennie.

NCEZ radzi wprowadzać produkty bogate w błonnik stopniowo, żeby układ pokarmowy mógł się przyzwyczaić i żeby ograniczyć ryzyko wzdęć. Jeśli masz chorobę przewodu pokarmowego, porozmawiaj o zmianie diety z lekarzem lub dietetykiem.

NHS: How to get more fibre into your dietNCEZ: Dieta roślinna, od czego zacząć

Czym zastąpić pęczak, gryczaną i inne kasze?

Kasze różnią się smakiem, ale w większości dań zamieniają się między sobą. Jeśli w sklepie nie ma pęczaku albo komuś nie smakuje, nie musisz zmieniać całego planu.

Najprostsze zamiany, które nie zmieniają dania:

  • pęczak: kasza jęczmienna wiejska, bulgur lub brązowy ryż; ryż i bulgur gotują się inaczej, więc sprawdź czas na opakowaniu,
  • kasza gryczana: kasza jaglana albo komosa ryżowa, choć smak będzie łagodniejszy,
  • brązowy ryż: ryż dziki lub kasza bulgur w daniu smażonym,
  • chleb razowy: pieczywo na zakwasie z ziarnami albo graham,
  • makaron pełnoziarnisty: makaron z mąki żytniej, a gdy brakuje, połowa zwykłego i połowa pełnoziarnistego.

Przy wyborze pieczywa czytaj skład. Chleb o ciemnym kolorze nie zawsze jest pełnoziarnisty, bo kolor mogą dawać dodatki. Na pierwszym miejscu w składzie powinna być mąka pełnoziarnista lub razowa.

Jak zabrać posiłki do pracy albo do szkoły?

Ten plan dobrze znosi transport. Owsianka nocna jest w słoiku, kanapki z razowego chleba z twarożkiem i warzywami wytrzymują kilka godzin, a kasza gryczana z jogurtem smakuje także na zimno.

Kilka rad, które ułatwiają pakowanie:

  • owsiankę przygotuj w słoiku z pokrywką i zabierz łyżkę,
  • kanapki zapakuj razem z rzodkiewką i ogórkiem w osobnym pojemniku, żeby chleb nie namókł,
  • kaszę gryczaną z jogurtem miej w lodówce do rana,
  • ciepłe kaszotto zabierz w pojemniku i podgrzej do pełnego ciepła przed zjedzeniem.

Resztki kaszy z lodówki zjedz w kolejnym dniu. Nie zostawiaj jedzenia w torbie przez cały dzień, jeśli nie masz jak go schłodzić.

Jak ugotować pełne ziarna, żeby smakowały?

Pełne ziarna mają inny smak i konsystencję niż ich białe odpowiedniki. Kilka sztuczek sprawia, że przechodzi się na nie łatwiej.

  • Kaszotto z pęczaku: gotuj kaszę jak risotto, z dolewaniem bulionu, porem i serem; daje kremową konsystencję i znany smak.
  • Ryż brązowy: gotuje się dłużej niż biały, więc sprawdź czas na opakowaniu i zacznij wcześniej.
  • Makaron pełnoziarnisty: najlepiej smakuje z wyrazistymi sosami, jak pomidorowy z tuńczykiem i kaparami.
  • Owsianka nocna: płatki rozmiękają przez noc, więc rano nie musisz nic gotować.
  • Kasza gryczana z jogurtem: zimna, z ogórkiem i koperkiem, jest lekka i dobrze pasuje do kanapek.

Jeśli chcesz dołożyć białka roślinnego, łącz zboża ze strączkami, na przykład w sposób opisany w artykule o przykładowym tygodniu z większą ilością strączków.

Jak bezpiecznie przechowywać ugotowany ryż i kaszę?

Ugotowany ryż wymaga ostrożności. NHS radzi ostudzić go w ciągu godziny od ugotowania i schować do lodówki albo podać od razu. Ryż z lodówki zjedz w ciągu 24 godzin.

Resztki podgrzewaj do momentu, gdy będą parować w całości, i nie więcej niż raz. NHS wyjaśnia, że zarodniki bakterii przeżywają gotowanie, a ich toksyn nie niszczy ponowne podgrzanie. Ryż, który stał w pokoju całą noc, wyrzuć.

Dlatego w tym planie ryż gotujesz w dniu, w którym go jesz: rano lub po południu drugiego dnia, studzisz na płaskim talerzu i chowasz do lodówki, a wieczorem smażysz. Karta przepisu na ryż smażony mówi o ryżu z poprzedniego dnia, ale NHS podaje na ryż w lodówce 24 godziny, więc ugotuj go dopiero drugiego dnia. Kaszotto z pęczaku zrobione pierwszego dnia chowasz do lodówki od razu po ostygnięciu i zjadasz następnego dnia, podgrzewając je z odrobiną wody. Dla innych ugotowanych resztek USDA FSIS podaje 3–4 dni w lodówce, więc ten termin się mieści.

NHS: Starchy foods and carbohydratesUSDA FSIS: Leftovers and Food Safety

Czy ten plan jest dla każdego?

Ten jadłospis jest przykładem z ogólnymi informacjami, a nie zaleceniem leczniczym. EFSA zaznacza, że wartości referencyjne dotyczą zdrowych osób, a osoby chore mogą mieć inne potrzeby.

Jeśli masz celiakię lub nietolerancję glutenu, musisz zrezygnować z owsa zanieczyszczonego glutenem, pęczaku, makaronu i chleba żytniego. Wtedy zamiany dobierz razem z dietetykiem. Podobnie jest przy cukrzycy, choroby nerek i diety dla dziecka.

W planie są też alergeny: mleko, jaja, ryby i orzechy. Przed zakupami sprawdź skład produktów na etykietach.

EFSA: Dietary reference values

Jak przenieść listę zakupów pełnoziarnistych do BuyNest?

Wszystkie produkty z planu są na jednej liście: kasze, ryż, makaron, pieczywo, nabiał, warzywa i przyprawy. Lista jest pogrupowana według działów sklepu, więc zakupy idą szybciej.

Otwórz gotową listę zakupów na trzy dni pełnoziarniste i zeskanuj kod QR albo użyj przycisku importu. Lista pojawi się w BuyNest, gdzie podzielisz ją na sklepy i odhaczysz produkty w czasie zakupów.

Jeśli zakupy robicie razem, udostępnij listę domownikowi. Zmiany widać od razu u obu osób, więc nikt nie kupi drugiej paczki płatków.

Co skreślić z listy przed wyjściem?

Skreśl to, co masz w domu: płatki owsiane, cynamon, masło, bulion i makaron. Jeśli gotujesz dla czterech osób, podwój kasze, ryż i warzywa.

Zapisz plan jako własny szablon listy, żeby zacząć kolejne trzy dni od gotowej bazy.

Trzy dni pełnoziarniste: zakupy

  • Zboża i pieczywo
  • Płatki owsiane górskie500 g
  • Kasza pęczak400 g
  • Kasza gryczana200 g
  • Ryż brązowy500 g
  • Makaron pełnoziarnisty500 g
  • Chleb żytni razowy1 bochenek
  • Warzywa i owoce
  • Por1 szt.
  • Marchew3 szt.
  • Papryka czerwona1 szt.
  • Dymka pęczek1 szt.
  • Ogórki2 szt.
  • Rzodkiewka pęczek1 szt.
  • Pomidory3 szt.
  • Jabłka3 szt.
  • Czosnek główka1 szt.
  • Natka pietruszki pęczek1 szt.
  • Koperek pęczek1 szt.
  • Nabiał i jajka
  • Mleko1 l
  • Jogurt naturalny500 g
  • Twarożek200 g
  • Jajka10 szt.
  • Ser żółty150 g
  • Masło1 szt.
  • Puszki i mrożonki
  • Tuńczyk w sosie własnym puszka1 szt.
  • Passata pomidorowa500 ml
  • Groszek mrożony450 g
  • Bulion warzywny na 1,2 l1 opak.
  • Szafka (sprawdź)
  • Orzechy włoskie100 g
  • Sos sojowy1 szt.
  • Kapary mały słoik1 szt.
  • Cynamon1 szt.

Trzy dni pełnoziarniste: zakupy

Zeskanuj kod telefonem albo otwórz tę samą listę przyciskiem. Jeśli aplikacji nie ma, zostaną sklepy. Lista nie zapisuje się sama po instalacji.

Otwórz w BuyNest

Nie masz jeszcze aplikacji?

Pobierz w App StorePobierz z Google Play

Najczęstsze pytania

Czy pełnoziarniste znaczy to samo co razowe?

Nie zawsze, bo nazwy na opakowaniach bywają stosowane różnie. Dlatego czytaj skład: na pierwszym miejscu powinna być mąka pełnoziarnista lub razowa.

Czy dzieci mogą jeść pełne ziarna?

Zwykle tak, w formie znajomych dań. Ilość błonnika i dobór produktów dla małego dziecka omów z pediatrą lub dietetykiem, bo potrzeby dzieci różnią się od potrzeb dorosłych.

Czy mogę zrobić plan bez glutenu?

Tylko po zamianach: pęczak, makaron i chleb żytni zawierają gluten, a owies bywa nim zanieczyszczony. Zamień je na gryczaną, ryż lub produkty oznaczone jako bezglutenowe i skonsultuj dietę z dietetykiem.

Ile ryżu ugotować na kolację?

Przepis ma podane porcje, a na liście są ilości dla dwóch osób. Ugotuj tyle, ile zjecie tego samego wieczoru, żeby nie zostawały resztki ryżu.

Czy po pełnych ziarnach mogą boleć brzuch?

U niektórych osób większa ilość błonnika powoduje wzdęcia, zwłaszcza na początku. Zwiększaj ilość stopniowo i pij więcej wody. Jeśli dolegliwości się utrzymują, zapytaj lekarza lub dietetyka.

Wybierz trzy dni i zamień pieczywo, kaszę i makaron na wersje pełnoziarniste. Gotowy jadłospis pełnoziarnisty na 3 dni i lista w BuyNest skrócą planowanie, a resztki kaszy same zamienią się w lunch.

Otwórz gotową listę w BuyNest

Źródła

Zabierz zakupy do BuyNest

BuyNest jest na iPhone’a i Androida. W aplikacji nie ma reklam, także w planie darmowym.

Pobierz w App StorePobierz z Google Play

Powiązane poradniki

Jadłospis wegetariański na 3 dni: przykład z listą zakupówJadłospis ze strączkami na tydzień: przykład z listą zakupówJadłospis śródziemnomorski na 3 dni: przykład z listą zakupów