Koszyk z tego przykładu można wysłać do BuyNest i zmienić ilości w sklepie.

Jadłospis ze strączkami na tydzień: jak zacząć bez rewolucji?

Jadłospis ze strączkami na tydzień najlepiej zacząć od trzech dań, w których fasola, ciecierzyca lub soczewica są częścią znajomego smaku: chili, curry i zupy pomidorowej. Reszta tygodnia to resztki i zwykłe domowe obiady. Plan jest liczony na dwie do czterech osób.

Nie musisz zmieniać całej kuchni. Wystarczy, że trzy razy w tygodniu strączki trafią na talerz, a w pozostałe dni jecie jak zwykle. Taki układ dobrze znoszą także domownicy, którzy zwykle omijają fasolę.

Trzy przepisy znajdziesz niżej, nad listą zakupów. Chili i zupa są liczone na cztery porcje, dlatego starczą na drugi dzień albo do zamrażarki.

Chili z dwiema fasolami

Gęsty, łagodnie pikantny gulasz na cztery porcje: dwie na poniedziałek, dwie do tortilli we wtorek.

  • 4porcje
  • 15 minprzygotowanie
  • 35 mingotowanie

Składniki

  • Fasola czerwona z puszki 400 g, odsączona1 puszka
  • Fasola czarna z puszki 400 g, odsączona1 puszka
  • Pomidory krojone po 400 g2 puszka
  • Kukurydza z puszki150 g
  • Cebula1 szt.
  • Papryka czerwona1 szt.
  • Czosnek3 ząbki
  • Koncentrat pomidorowy1 łyżki
  • Kumin mielony2 łyżeczki
  • Papryka wędzona1 łyżeczki
  • Chili w proszku do smaku½ łyżeczki
  • Olej rzepakowy1 łyżki
  • Ryż na poniedziałek150 g

Przygotowanie

  1. Cebulę i paprykę pokrój w kostkę. Podsmaż na oleju na średnim ogniu przez 7 minut.
  2. Dodaj czosnek, koncentrat, kumin, paprykę wędzoną i chili. Smaż, mieszając, przez minutę.
  3. Wlej pomidory i 150 ml wody. Dodaj obie odsączone fasole i kukurydzę. Zagotuj, zmniejsz ogień i gotuj pod uchyloną pokrywką 25 minut, mieszając co jakiś czas.
  4. W tym czasie ugotuj ryż według instrukcji na opakowaniu.
  5. Dopraw chili solą, pieprzem i ewentualnie szczyptą cukru, jeśli pomidory są kwaśne. Podawaj z ryżem. Połowę ostudź i schowaj do lodówki na wtorek.

Wskazówka We wtorek podgrzej chili na patelni, aż lekko odparuje. W tortilli gęstszy sos mniej cieknie.

Curry z ciecierzycą i szpinakiem

Kremowe curry z jednej patelni w 30 minut. Szpinak może być świeży albo mrożony.

  • 2porcje
  • 10 minprzygotowanie
  • 20 mingotowanie

Składniki

  • Ciecierzyca z puszki 400 g, odsączona1 puszka
  • Szpinak świeży lub mrożony200 g
  • Mleko kokosowe200 ml
  • Pomidory krojone½ puszka
  • Cebula1 szt.
  • Czosnek2 ząbki
  • Świeży imbir2 cm
  • Curry w proszku2 łyżeczki
  • Olej rzepakowy1 łyżki
  • Ryż basmati150 g
  • Kolendra garść, do podania

Przygotowanie

  1. Cebulę posiekaj i podsmaż na oleju przez 5 minut. Dodaj starty imbir, czosnek i curry, smaż minutę.
  2. Wlej pomidory i mleko kokosowe, dodaj ciecierzycę. Gotuj na małym ogniu 10 minut.
  3. Ugotuj ryż według instrukcji na opakowaniu.
  4. Dodaj szpinak do curry i mieszaj, aż zwiędnie, około 2 minut. Mrożony szpinak dodaj wcześniej, razem z ciecierzycą.
  5. Dopraw solą i sokiem z cytryny. Podawaj z ryżem i kolendrą.

Zupa pomidorowa z czerwoną soczewicą

Znajomy smak pomidorówki, gęstszy dzięki soczewicy. Cztery porcje, z czego dwie do zamrażarki.

  • 4porcje
  • 10 minprzygotowanie
  • 25 mingotowanie

Składniki

  • Soczewica czerwona150 g
  • Passata pomidorowa500 ml
  • Bulion warzywny1 l
  • Marchew1 szt.
  • Cebula1 szt.
  • Czosnek1 ząbki
  • Oliwa1 łyżki
  • Makaron drobny100 g
  • Jogurt naturalny do podania4 łyżki

Przygotowanie

  1. Marchew zetrzyj na tarce, cebulę posiekaj. Podsmaż na oliwie przez 5 minut, dodaj czosnek.
  2. Wsyp przepłukaną soczewicę, wlej bulion i passatę. Gotuj pod przykryciem 20 minut, aż soczewica się rozpadnie.
  3. Zmiksuj zupę blenderem na gładko. Dopraw solą, pieprzem i szczyptą cukru.
  4. Makaron ugotuj osobno. Jeśli wrzucisz go do całej zupy, porcje z zamrażarki będą rozgotowane.
  5. Podawaj z makaronem i łyżką jogurtu. Dwie porcje bez makaronu ostudź i zamroź.

Co jeść przez tydzień? Plan na siedem dni

Tabela pokazuje siedem dni, ale lista zakupów obejmuje obiady i kolacje ze strączkami. Śniadania to w tym planie to, co zwykle jecie w domu, na przykład owsianka, jajka albo kanapki. Kolacje bez strączków (kanapki, jogurt) to propozycje redakcji spoza listy zakupów, więc zmień je dowolnie.

Przykładowy tydzień ze strączkami (2–4 osoby)
DzieńŚniadanieObiadKolacja
PoniedziałekJak zwykle, np. owsianka z owocemChili z dwiema fasolami i ryżem (największy garnek tygodnia)Kanapki z serem, ogórkiem i pomidorem
WtorekJak zwykle, np. jajka i pieczywoReszta chili w tortillach z sałatą, jogurtem i seremJogurt naturalny z owocem lub domową granolą
ŚrodaJak zwykle, np. kanapkiZwykły obiad z domu, do tego surówka z ciecierzycąReszta surówki z ciecierzycą i kromka pieczywa
CzwartekJak zwykle, np. owsiankaCurry z ciecierzycą i szpinakiem z ryżemReszta curry w tortilli z jogurtem
PiątekJak zwykle, np. jajka i pieczywoZupa pomidorowa z czerwoną soczewicą i makaronemKanapki z serem i pomidorem
SobotaJak zwykle, np. kanapkiDanie spoza planu, np. coś, na co macie ochotęPasta z białej fasoli na kanapki i sałatka z warzyw
NiedzielaJak zwykle, np. jajkaDruga porcja zupy z zamrażarkiWolny wieczór: to, co zostało w lodówce

W środę i w sobotę nic nie gotujesz według planu, więc to dobre dni na elastyczność. Jeśli ktoś w domu woli mięso, dołóż je do chili zamiast do osobnego dania. Wystarczy niewielka porcja mielonego mięsa i jedna puszka fasoli mniej.

Szukasz planu dla dwóch osób, który ma tylko trzy dni? Zajrzyj do artykułu o jadłospisie wegetariańskim na trzy dni.

Ile strączków jeść w tygodniu?

NCEZ w zaleceniach dla diety śródziemnomorskiej radzi sięgać po nasiona roślin strączkowych co najmniej raz w tygodniu. Ten plan daje cztery takie obiady, więc jest ambitniejszy niż minimum i dobrze nadaje się na przetestowanie, co smakuje twojej rodzinie.

Według Talerza Zdrowego Żywienia strączki są jednym ze źródeł białka, które powinno zajmować około ¼ talerza. Zalecenia WHO wymieniają je także wśród głównych źródeł węglowodanów obok pełnych zbóż.

Dla porównania z mięsem: NHS opisuje strączki jako dobrą alternatywę dla mięsa, bo są ubogie w tłuszcz i dostarczają błonnika oraz białka.

NCEZ: Dieta śródziemnomorska, zalecenia żywienioweNCEZ: Talerz zdrowego żywieniaWHO: Healthy diet (fact sheet)NHS: The Eatwell Guide

Puszka czy suche nasiona i jak zacząć łagodnie?

Na pierwszy tydzień wybierz puszki. Nie wymagają moczenia ani długiego gotowania, a odsączone i przepłukane na sitku są gotowe do dania. Suche nasiona są tańsze, ale potrzebują planu: moczenia dzień wcześniej i dłuższego gotowania.

Jeśli twój układ pokarmowy nie jest przyzwyczajony do strączków, pomogą trzy proste zasady:

  • zacznij od mniejszych porcji i zwiększaj je z tygodnia na tydzień, bo NCEZ zaleca wprowadzanie produktów bogatych w błonnik stopniowo,
  • pij więcej płynów; NCEZ przy większej ilości błonnika wskazuje około 2 litrów dziennie,
  • zacznij od czerwonej soczewicy, która po ugotowaniu rozpada się i jest delikatniejsza niż duże nasiona fasoli.

Błonnik to korzyść, której większość dorosłych potrzebuje więcej: NHS podaje zalecane 30 g dziennie, podczas gdy przeciętny dorosły zjada około 20 g. Strączki, pełne ziarna i warzywa pomagają tę różnicę zmniejszyć.

Wzdęcia po fasoli to częsta przyczyna rezygnacji. Jeśli utrzymują się mimo stopniowego wprowadzania lub masz chorobę jelit, porozmawiaj z lekarzem albo dietetykiem.

NCEZ: Dieta roślinna, od czego zacząćNHS: How to get more fibre into your diet

Jak ugotować strączki, żeby smakowały także niechętnym?

Smak decyduje o tym, czy strączki wrócą na stół. W tym planie łączą się z przyprawami, których większość osób już zna: kuminem, wędzoną papryką, curry i pomidorem.

  • Chili: dwie fasole i kukurydza dają różnorodną teksturę, a papryka wędzona nadaje smak, który kojarzy się z mięsem.
  • Curry: mleko kokosowe łagodzi smak ciecierzycy, a szpinak wrzucasz na końcu, żeby nie rozgotował się na brąz.
  • Zupa pomidorowa: soczewica rozpada się i zagęszcza zupę, więc osoby, które nie przepadają za strączkami, często jej nie zauważają.
  • Pasta z białej fasoli: miksujesz z oliwą, cytryną i czosnkiem; smakuje jak hummus, tylko łagodniej.

Jeśli chcesz zobaczyć więcej dań z jednym strączkiem, sprawdź artykuł trzy obiady z soczewicą na jednej liście zakupów. Znajdziesz tam inne pomysły niż w tym tygodniu.

Czy strączki liczą się jako warzywa?

Tylko częściowo. NHS pisze, że fasola i strączki liczą się do pięciu porcji owoców i warzyw dziennie tylko raz, niezależnie od ilości. Pozostałe porcje muszą pochodzić ze świeżych, mrożonych lub puszkowanych warzyw i owoców.

Zalecenia WHO mówią o co najmniej 400 g warzyw i owoców dziennie dla dorosłych. W tym planie rolę warzyw pełnią papryka, marchew, szpinak, sałata, ogórek, pomidory i cebula, a strączki są dodatkiem do nich.

Co do soli: WHO zaleca dorosłym mniej niż 5 g dziennie. Puszkowane strączki i bulion bywają słone, więc odsącz je i spłucz, a bulion dobierz o obniżonej zawartości sodu, jeśli taki jest w sklepie.

NHS: 5 A Day, what counts?WHO: Healthy diet (fact sheet)

Czym zastąpić strączki, których nie ma w sklepie albo nikt nie lubi?

Plan jest elastyczny, bo większość strączków zamienia się między sobą. Najlepiej sprawdza się zasada: duże nasiona za duże, małe za małe.

Najprostsze zamiany, które nie zmieniają czasu gotowania dań z puszki:

  • fasola czerwona: czarna, biała albo fasola pinto, w chili z równym powodzeniem,
  • ciecierzyca: biała fasola lub soczewica z puszki w curry,
  • czerwona soczewica: zielona lub brązowa, ale gotuje się dłużej i się nie rozpada, więc zupa będzie rzadsza,
  • mleko kokosowe: gęsta passata i łyżka jogurtu dodana na koniec, po zdjęciu garnka z ognia,
  • tortille: pieczywo, ryż albo ziemniaki, jeśli wolicie danie w innej formie.

Jeśli ktoś w domu nie toleruje strączków, nie zmuszaj go do jedzenia ich codziennie. Wystarczy jedno danie tygodniowo, a pozostałe obiady zostają bez zmian. Osoby z chorobami przewodu pokarmowego powinny omówić zmiany w diecie z lekarzem.

W jakiej kolejności gotować i co zamrozić?

W tym tygodniu gotujesz właściwie trzy razy, a resztą zajmują się resztki. Poniższa kolejność ogranicza liczbę dni przy kuchni.

  1. Poniedziałek: ugotuj duży garnek chili. Odłóż porcję na wtorek do osobnego pojemnika, zanim ostygnie reszta.
  2. Środa: zrób surówkę z połowy puszki ciecierzycy, a drugą połowę zamknij w pojemniku do sobotniej sałatki.
  3. Czwartek: ugotuj curry z ciecierzycą i szpinakiem oraz porcję ryżu na dwa dni.
  4. Piątek: zrób zupę z soczewicą w dwóch porcjach. Jedną zjedz od razu, drugą przelej do pojemników i schowaj do zamrażarki na niedzielę.

Zamrażaj zupę w porcjach, które zjecie za jednym razem, i opisz pojemnik datą. Zupę z zamrażarki podgrzej do wrzenia, zanim ją podasz. Według USDA FSIS zupy i gulasze najlepiej zjeść w ciągu 2–3 miesięcy, bo potem tracą smak i konsystencję, choć żywność mrożona stale w −18°C pozostaje bezpieczna.

Gotowane resztki strączków i ryżu chowaj do lodówki zaraz po ostygnięciu i zjedz w ciągu dnia lub dwóch. Ryż ma tu szczególne zasady, ale przy dwudniowym planie nie leży długo.

USDA FSIS: Freezing and Food Safety

Jak przenieść listę zakupów ze strączkami do BuyNest?

Lista zakupów obejmuje wszystkie produkty z planu: puszki, warzywa, nabiał, przyprawy i ryż. Jest pogrupowana według działów sklepu, więc zakupy nie wymagają chodzenia w kółko.

Otwórz gotową listę zakupów na tydzień ze strączkami i zeskanuj kod QR albo użyj przycisku importu. Lista pojawi się w BuyNest, gdzie możesz ją podzielić na sklepy i odhaczać produkty w kolejce.

Jeśli zakupy robicie razem, udostępnij listę domownikowi. Zmiany widać od razu u obu osób, więc nikt nie kupi drugiej puszki fasoli czerwonej, gdy pierwsza już jest w koszyku.

Co skreślić z listy przed wyjściem?

Skreśl to, co masz w szafce: kumin, curry, paprykę wędzoną, koncentrat, bulion i ryż. Na liście są też trzy rodzaje fasoli. Jeśli twoja rodzina woli jedną, kup dwa razy więcej tej jednej.

Zapisz plan jako własny szablon, jeśli chcesz wracać do niego co kilka tygodni.

Tydzień ze strączkami: zakupy

  • Strączki i puszki
  • Fasola czerwona puszka 400 g1 szt.
  • Fasola czarna puszka 400 g1 szt.
  • Fasola biała puszka 400 g1 szt.
  • Ciecierzyca puszki po 400 g2 szt.
  • Soczewica czerwona500 g
  • Pomidory krojone puszki po 400 g3 szt.
  • Passata pomidorowa500 ml
  • Kukurydza mała puszka1 szt.
  • Mleko kokosowe400 ml
  • Suche produkty
  • Ryż basmati500 g
  • Makaron drobny250 g
  • Tortille 6–8 sztuk1 opak.
  • Bulion warzywny na 1 l1 opak.
  • Warzywa
  • Cebula5 szt.
  • Czosnek główka1 szt.
  • Papryka czerwona1 szt.
  • Marchew1 szt.
  • Szpinak lub mrożony200 g
  • Sałata1 szt.
  • Ogórek1 szt.
  • Pomidory3 szt.
  • Imbir mały kawałek1 szt.
  • Kolendra pęczek1 szt.
  • Cytryny2 szt.
  • Nabiał
  • Jogurt naturalny400 g
  • Ser żółty150 g
  • Szafka (sprawdź)
  • Koncentrat pomidorowy1 szt.
  • Kumin mielony1 szt.
  • Papryka wędzona1 szt.
  • Curry w proszku1 szt.

Tydzień ze strączkami: zakupy

Zeskanuj kod telefonem albo otwórz tę samą listę przyciskiem. Jeśli aplikacji nie ma, zostaną sklepy. Lista nie zapisuje się sama po instalacji.

Otwórz w BuyNest

Nie masz jeszcze aplikacji?

Pobierz w App StorePobierz z Google Play

Najczęstsze pytania

Czy mogę ten plan zrobić na suchych nasionach?

Tak, ale zaplanuj moczenie na noc przed gotowaniem i dłuższy czas przy kuchni. NCEZ zaleca moczenie nasion strączkowych, bo poprawia przyswajanie żelaza. Na pierwszy tydzień puszki są jednak wygodniejsze.

Ile fasoli wystarczy na jedną osobę?

Zależy to od dania i apetytu, więc trudno podać jedną liczbę. Przepisy w artykule mają podane porcje, a ilości na liście są liczone na około cztery osoby. Gdy gotujesz dla mniejszej grupy, zamroź połowę garnka.

Co zrobić, gdy strączki powodują wzdęcia?

Zacznij od mniejszych porcji i zwiększaj je stopniowo. Pomaga czerwona soczewica, bo jest delikatniejsza, oraz picie większej ilości wody. Jeśli dolegliwości się utrzymują, skonsultuj je z lekarzem lub dietetykiem.

Czy strączki zastąpią mięso?

Mogą być źródłem białka zamiast mięsa, a NHS nazywa je dobrą alternatywą. Jeśli rezygnujesz z mięsa na dłużej, zwróć uwagę na żelazo i witaminę B12 i omów dietę z dietetykiem, zwłaszcza w ciąży lub chorobie.

Czy takie dania nadają się dla dzieci?

Zwykle tak, bo to domowe dania w znajomych smakach. Ilości i dobór składników dla małych dzieci omów z pediatrą lub dietetykiem, bo ich potrzeby różnią się od potrzeb dorosłych.

Zacznij od trzech dni ze strączkami i zobacz, które danie wraca na stół. Gotowy jadłospis ze strączkami na tydzień i lista w BuyNest pozwolą ci zrobić jedne zakupy zamiast kilku.

Otwórz gotową listę w BuyNest

Źródła

Zabierz zakupy do BuyNest

BuyNest jest na iPhone’a i Androida. W aplikacji nie ma reklam, także w planie darmowym.

Pobierz w App StorePobierz z Google Play

Powiązane poradniki

Obiady z soczewicą: trzy przepisy z jednej listy zakupówJadłospis wegetariański na 3 dni: przykład z listą zakupówJadłospis śródziemnomorski na 3 dni: przykład z listą zakupów