Koszyk z tego przykładu można wysłać do BuyNest i zmienić ilości w sklepie.

Plan fleksitariański na tydzień: jak ułożyć pięć obiadów?

Plan fleksitariański na tydzień to pięć obiadów od poniedziałku do piątku, z których trzy są roślinne, jeden z kurczakiem i jeden z rybą. Fleksitarianizm to elastyczne jedzenie bez mięsa: mięso zostaje, ale pojawia się rzadziej. Plan jest liczony na dwie do czterech osób.

Taki układ działa w domach, gdzie nie wszyscy chcą być wegetarianami. Nie gotujesz osobnych dań dla każdego, tylko zmieniasz proporcje: częściej strączki, kasze i warzywa, rzadziej mięso.

Trzy przepisy, w tym tacos, kurczak z blachy i risotto, znajdziesz poniżej tej sekcji, nad listą zakupów.

Tacos z czarną fasolą i kukurydzą

Szybki obiad roślinny, w którym każdy składa sobie tortillę sam. 25 minut.

  • 2porcje
  • 15 minprzygotowanie
  • 10 mingotowanie

Składniki

  • Czarna fasola z puszki 400 g, odsączona1 puszka
  • Kukurydza z puszki150 g
  • Tortille kukurydziane lub pszenne6 szt.
  • Pomidory2 szt.
  • Cebula czerwona½ szt.
  • Limonka lub cytryna1 szt.
  • Kumin mielony1 łyżeczki
  • Papryka wędzona1 łyżeczki
  • Jogurt naturalny150 g
  • Sałata kilka liści
  • Olej rzepakowy1 łyżki

Przygotowanie

  1. Pomidory i połowę cebuli pokrój w drobną kostkę. Wymieszaj z sokiem z połowy limonki i szczyptą soli. To salsa.
  2. Na patelni rozgrzej olej, dodaj kumin i paprykę, po 20 sekundach wsyp fasolę i kukurydzę. Podgrzewaj 5 minut, rozgniatając część fasoli widelcem.
  3. Tortille podgrzej na suchej patelni po 20 sekund z każdej strony albo w piekarniku zawinięte w folię.
  4. Jogurt wymieszaj z resztą soku z limonki i szczyptą soli.
  5. Na stół postaw fasolę, salsę, jogurt i porwaną sałatę. Każdy nakłada sobie sam.

Kurczak z warzywami z jednej blachy

Udka pieczone na warzywach, które przejmują ich smak. Ok. 50 minut, w tym 10 minut pracy.

  • 3porcje
  • 10 minprzygotowanie
  • 45 mingotowanie

Składniki

  • Udka z kurczaka z kością, ok. 600 g4 szt.
  • Ziemniaki600 g
  • Marchew3 szt.
  • Cebula czerwona1 szt.
  • Czosnek w łupinach4 ząbki
  • Olej rzepakowy2 łyżki
  • Papryka słodka1 łyżeczki
  • Tymianek suszony1 łyżeczki
  • Cytryna½ szt.

Przygotowanie

  1. Rozgrzej piekarnik do 200°C. Ziemniaki umyj i pokrój w ćwiartki, marchew w grube kawałki, cebulę w łódki.
  2. Warzywa i czosnek wymieszaj na blasze z łyżką oleju, połową papryki i tymianku oraz solą.
  3. Udka osusz, natrzyj resztą oleju, papryki i tymianku, posól. Ułóż skórą do góry na warzywach.
  4. Piecz 40–45 minut, aż skóra będzie złota, a temperatura przy kości wyniesie co najmniej 74°C. Ziemniaki mają być miękkie po nakłuciu.
  5. Skrop sokiem z cytryny. Jedno udko z warzywami ostudź i schowaj do lodówki na lunch.

Risotto z pieczarkami i zielonym groszkiem

Kremowe risotto bez śmietany. Wymaga mieszania, ale tylko przez 20 minut.

  • 2porcje
  • 10 minprzygotowanie
  • 25 mingotowanie

Składniki

  • Ryż do risotto (arborio)160 g
  • Pieczarki250 g
  • Groszek mrożony150 g
  • Cebula1 szt.
  • Czosnek1 ząbki
  • Bulion warzywny gorący750 ml
  • Oliwa1 łyżki
  • Masło1 łyżki
  • Parmezan opcjonalnie30 g

Przygotowanie

  1. Pieczarki pokrój w plasterki i podsmaż na oliwie na dużym ogniu 5 minut, aż się zrumienią. Zdejmij je z garnka.
  2. W tym samym garnku zeszklij posiekaną cebulę przez 4 minuty, dodaj czosnek i ryż. Mieszaj minutę, aż ryż stanie się szklisty na brzegach.
  3. Wlewaj gorący bulion po jednej chochli, mieszając, i dodawaj kolejną, gdy poprzednia się wchłonie. Po około 18 minutach ryż powinien być miękki, ale z lekkim oporem w środku.
  4. Dodaj pieczarki i groszek, gotuj 2 minuty.
  5. Zdejmij z ognia, wmieszaj masło i tarty parmezan, przykryj na 2 minuty. Dopraw pieprzem i solą do smaku.

Co jeść od poniedziałku do piątku? Plan dzień po dniu

Tabela pokazuje pięć dni. Obiady to dania z planu, a śniadania i kolacje są lekkie, z resztek lub z produktów, które masz w domu.

Przykładowy plan fleksitariański na pięć dni (2–4 osoby)
DzieńŚniadanieObiadKolacja
PoniedziałekJak zwykle, np. owsianka lub kanapkiTacos z czarną fasolą, kukurydzą i salsą pomidorową, z jogurtem (roślinny)Sałatka z resztek salsy, kapusty i kromka chleba
WtorekJak zwykleKurczak z ziemniakami, marchewką i cebulą z jednej blachyKanapki z resztek kurczaka z sałatą (jeśli zostało mięso)
ŚrodaJak zwykleZupa krem z dyni z prażoną ciecierzycą i pestkami (roślinny)Druga porcja zupy z pieczywem
CzwartekJak zwykleRisotto z pieczarkami i zielonym groszkiem (roślinny)Reszta risotta albo jogurt z owocem
PiątekJak zwykleŁosoś lub pstrąg pieczony z cytryną, kasza gryczana i surówka z kapustyLekka kolacja z tego, co zostało w lodówce

Plan zaczyna się od dania roślinnego, bo po zakupach masz najwięcej świeżych warzyw i możesz je zużyć najpierw. Kurczak we wtorek jest na blasze razem z warzywami, więc nie zajmuje dużo czasu.

Jeśli wolisz zacząć od mięsa, zamień dni miejscami. Wystarczy pamiętać, żeby ryba trafiła na początek tygodnia, a nie na jego koniec, gdy zakupy mają już kilka dni.

Jak wygląda talerz w obiedzie roślinnym i mięsnym?

Według Talerza Zdrowego Żywienia NCEZ około połowy talerza zajmują warzywa i owoce, ¼ produkty zbożowe, a ¼ produkty białkowe. Na talerzu fleksitariańskim zmienia się tylko to, co trafia do ćwiartki z białkiem.

W dniach roślinnych w tej ćwiartce są strączki: czarna fasola w tacos albo ciecierzyca w zupie. W dniach z kurczakiem lub rybą ćwiartkę zajmuje mięso, a reszta talerza wygląda tak samo: ziemniaki lub kasza i dużo warzyw.

  • tacos: fasola, kukurydza, salsa i jogurt zamiast śmietany,
  • kurczak z blachy: mięso z jednej strony blachy, ziemniaki, marchew i cebula obok,
  • zupa z dyni: ciecierzyca i pestki jako białko i chrupanie,
  • risotto: ryż z pieczarkami i groszkiem, parmezan jest dodatkiem,
  • ryba: filet z cytryną, kasza gryczana i surówka z kapusty.
NCEZ: Talerz zdrowego żywienia

Jak stopniowo ograniczać mięso w domu?

NCEZ opisuje fleksitarianizm jako elastyczny wegetarianizm i radzi zmieniać dietę stopniowo, na przykład zastępując mięso rybami, jajami lub strączkami. Przy większej ilości błonnika zaleca się też wprowadzać nowe produkty powoli i pić więcej płynów.

Dlatego plan zaczyna się od pięciu dań, w których zmiana jest mała. Pierwszy tydzień wystarczy, żeby sprawdzić, które dania domownicy chcą jeść częściej.

  • zacznij od jednego dnia roślinnego w tygodniu i dokładaj kolejne,
  • ulubione dania zmieniaj o jeden składnik: tacos z fasolą zamiast z mięsem mielonym,
  • jeśli ktoś bez mięsa się nie naje, dołóż do dania jajko albo ser, zamiast wracać do mięsa,
  • pamiętaj o szybkich zastępnikach: puszka fasoli to pięć minut pracy.

Jeśli wolisz więcej dni ze strączkami, zobacz przykładowy tydzień z większą ilością strączków. Dla osób, które chcą całkiem bez mięsa, jest jadłospis wegetariański na trzy dni.

NCEZ: Dieta roślinna, od czego zacząć

Ile mięsa i ryb w tygodniu i jak je bezpiecznie przygotować?

NHS radzi, żeby osoby jedzące więcej niż 90 g (po ugotowaniu) mięsa czerwonego lub przetworzonego dziennie zmniejszyły to do 70 g dziennie. Do mięsa czerwonego należą wołowina, wieprzowina i jagnięcina, a do przetworzonego kiełbasy, bekon i szynka. Plan zawiera tylko drób i rybę.

Ryby: NHS zaleca co najmniej dwie porcje ryb tygodniowo, z czego jedna powinna być rybą tłustą. Porcja to około 140 g. Łosoś i pstrąg zaliczają się do tłustych.

Drób wymaga dokładnego upieczenia. Według NHS mięso jest gotowe, gdy w środku nie ma już różowego ani czerwonego miejsca. Po kontakcie z surowym drobiem umyj ręce, deskę i nóż, zanim pokroisz warzywa.

Jedna porcja ryby w tygodniu w tym planie jest mniej niż zaleca NHS. Jeśli chcesz zbliżyć się do tych zaleceń, dodaj drugą porcję ryby w kolejnym planie, na przykład według pomysłów z jadłospisu śródziemnomorskiego na trzy dni.

Kobiety w ciąży, planujące ciążę i karmiące mogą jeść nie więcej niż dwie porcje ryb tłustych tygodniowo. O wyborze ryb porozmawiaj z lekarzem, położną lub dietetykiem.

NHS: Meat in your dietNHS: Fish and shellfish

Jak kupić mniej i nie marnować jedzenia w tygodniu z pięcioma obiadami?

Pięć obiadów z jednej listy to okazja, żeby ograniczyć marnowanie jedzenia. Wiele produktów powtarza się w kilku daniach, więc kupujesz je raz i zużywasz do końca.

Kilka prostych zasad, które pomagają w tym planie:

  • ciecierzyca i fasola z puszki wracają w tacos, zupie i risotto, więc kup po kilka puszek na raz,
  • cytryny i limonki zużyjesz do ryby, salsy i surówki,
  • cebula, marchew i czosnek są w prawie każdym daniu, więc sprawdź zapas, zanim je dopiszesz do koszyka,
  • jogurt naturalny zastępuje śmietanę w tacos i dopełnia surówkę, a resztę zjesz na śniadanie,
  • dynię i pieczarki gotuj w pierwszej połowie tygodnia, bo pieczarki najszybciej tracą świeżość.

Plan nie wymaga zamrażarki, ale dwie porcje zupy z dyni warto tam odłożyć, jeśli w tygodniu zabraknie ci czasu. Zupa podgrzana do pełnego ciepła jest bezpieczna do zjedzenia, a w lodówce zamkniętej w pojemniku wytrzyma do kolejnego dnia.

Jeśli resztki zostaną po piątku, zrób z nich zupę, sałatkę albo dodatek do sobotniego śniadania. Dzięki temu lista zakupów na kolejny tydzień jest krótsza.

Co zrobić, gdy domownik odmawia dania bez mięsa?

Opór wobec dnia bez mięsa jest normalny i zwykle mija, gdy danie jest znajome. Nie zmuszaj nikogo, tylko zmień sposób podania.

Sprawdza się kilka sposobów:

  • podaj danie w znajomej formie, na przykład tacos zamiast nowej potrawy,
  • pozwól dołożyć własny dodatek, jak ser, jajko albo pieczywo,
  • nie ogłaszaj dnia roślinnego, a po prostu go ugotuj,
  • zacznij od dania, które i tak lubicie, a dopiero potem dodawaj nowe.

Jeśli po kilku próbach nadal nie smakuje, zostaw mięso w jednym dniu więcej i spróbuj w następnym tygodniu. Plan ma być elastyczny, zgodnie z nazwą.

Jak zrobić zupę z dyni i prażoną ciecierzycę bez osobnego przepisu?

Zupa z dyni i ciecierzyca nie mają własnego przepisu w tym artykule, więc opisuję je tutaj. Obie rzeczy robisz w tym samym czasie, w jednym garnku i na jednej blasze.

Poniższe kroki dają zupę na cztery porcje i garść chrupiącej ciecierzycy. Czasy i ilości to szacunek redakcji, więc dostosuj je do swojej dyni i piekarnika:

  1. Zeszklij pokrojoną cebulę i czosnek na oleju w garnku.
  2. Dodaj pokrojoną dynię piżmową i jedną marchew, zalej litrem bulionu i gotuj około 20 minut, aż warzywa będą miękkie.
  3. W tym czasie osusz ciecierzycę z puszki, wymieszaj ją z łyżką oleju i papryką i piecz 20–25 minut w 200°C, aż będzie chrupiąca.
  4. Zmiksuj zupę i podaj z prażoną ciecierzycą i pestkami dyni.

Dwie porcje zupy zostaną na kolację albo do zamrażarki. Dynię piżmową kupisz w całości albo pokrojoną i mrożoną, co skraca przygotowanie.

Czy ten plan jest dla każdego?

Ten plan jest przykładem z ogólnymi informacjami. EFSA zaznacza, że wartości referencyjne dotyczą zdrowych osób, a osoby chore mogą mieć inne potrzeby i powinny korzystać z porad specjalistów.

Jeśli masz chorobę przewlekłą, cukrzycę, anemię, jesteś w ciąży albo układasz dietę dla dziecka, omów zmiany z lekarzem lub dietetykiem. W planie są także alergeny: mleko, jaja, ryba i gluten w pieczywie i tortillach.

Dla pełnej diety bez mięsa zwróć uwagę na żelazo i witaminę B12, o czym piszemy w artykule o jadłospisie wegetariańskim.

EFSA: Dietary reference values

Jak przenieść listę zakupów fleksitariańskich do BuyNest?

Lista obejmuje wszystkie produkty z planu: mięso i rybę, warzywa, strączki, nabiał i produkty suche. Jest podzielona według działów sklepu, więc zakupy nie wymagają chodzenia w kółko.

Otwórz gotową listę zakupów na pięć obiadów fleksitariańskich i zeskanuj kod QR albo użyj przycisku importu. Lista pojawi się w BuyNest, gdzie podzielisz ją na sklepy i odhaczysz produkty w kolejce.

Jeśli zakupy robicie razem, udostępnij listę domownikowi. Zmiany widać od razu u obu osób, więc nikt nie kupi drugiej porcji ryby.

Co zmienić na liście przed zakupami?

Skreśl to, co masz w domu: masło, olej, oliwę, przyprawy, bulion i kaszę. Jeśli gotujesz dla czterech osób, kup więcej udek i filetu ryby, a warzywa w tej samej ilości.

Plan można zapisać jako własny szablon listy i wracać do niego, gdy nie masz pomysłu na obiady.

Pięć fleksitariańskich obiadów: zakupy

  • Mięso i ryby
  • Udka z kurczaka ok. 600 g4 szt.
  • Łosoś lub pstrąg, filet300 g
  • Warzywa i owoce
  • Ziemniaki1 kg
  • Marchew4 szt.
  • Cebula3 szt.
  • Cebula czerwona2 szt.
  • Czosnek główka1 szt.
  • Dynia piżmowa ok. 1 kg1 szt.
  • Pieczarki250 g
  • Pomidory2 szt.
  • Sałata1 szt.
  • Kapusta biała¼ szt.
  • Cytryny2 szt.
  • Limonka1 szt.
  • Nabiał i mrożonki
  • Jogurt naturalny400 g
  • Masło1 szt.
  • Parmezan mały kawałek1 szt.
  • Groszek mrożony450 g
  • Suche i puszki
  • Czarna fasola puszka 400 g1 szt.
  • Ciecierzyca puszka 400 g1 szt.
  • Kukurydza mała puszka1 szt.
  • Tortille 6 sztuk1 opak.
  • Ryż do risotto500 g
  • Kasza gryczana200 g
  • Pestki dyni50 g
  • Bulion warzywny na 2 l2 opak.
  • Szafka (sprawdź)
  • Olej rzepakowy i oliwa1 szt.
  • Kumin, papryka, tymianek1 opak.

Pięć fleksitariańskich obiadów: zakupy

Zeskanuj kod telefonem albo otwórz tę samą listę przyciskiem. Jeśli aplikacji nie ma, zostaną sklepy. Lista nie zapisuje się sama po instalacji.

Otwórz w BuyNest

Nie masz jeszcze aplikacji?

Pobierz w App StorePobierz z Google Play

Najczęstsze pytania

Czym jest dieta fleksitariańska?

Fleksitarianizm to elastyczny wegetarianizm: jesz głównie produkty roślinne, a mięso i ryby pojawiają się od czasu do czasu. NCEZ opisuje go jako stopniowe zastępowanie mięsa rybami, jajami lub strączkami.

Ile dni w tygodniu bez mięsa?

Nie ma jednej liczby. W tym planie trzy z pięciu obiadów są roślinne, ale możesz zacząć od jednego i zwiększać z tygodnia na tydzień.

Czy dzieci mogą jeść takie obiady?

Są to zwykłe domowe dania, które dzieci zwykle jedzą. Ilości i dobór składników dla dziecka, zwłaszcza przy mniejszej ilości mięsa, omów z pediatrą lub dietetykiem.

Czym zastąpić kurczaka?

Ciecierzycą upieczoną na blasze razem z warzywami albo pieczarkami. Czas pieczenia będzie krótszy, więc sprawdź warzywa po 25 minutach.

Czy resztki z poniedziałku wytrzymają do wtorku?

Tak, jeśli schowasz je do lodówki w zamkniętym pojemniku zaraz po ostygnięciu. Przed zjedzeniem podgrzej je do pełnego ciepła.

Wybierz tydzień, w którym łatwiej zacząć od jednego dnia roślinnego, i zrób zakupy z gotowej listy. Plan fleksitariański na tydzień i lista w BuyNest uporządkują obiady od poniedziałku do piątku.

Otwórz gotową listę w BuyNest

Źródła

Zabierz zakupy do BuyNest

BuyNest jest na iPhone’a i Androida. W aplikacji nie ma reklam, także w planie darmowym.

Pobierz w App StorePobierz z Google Play

Powiązane poradniki

Jadłospis wegetariański na 3 dni: przykład z listą zakupówJadłospis ze strączkami na tydzień: przykład z listą zakupówJadłospis śródziemnomorski na 3 dni: przykład z listą zakupów