Jogurt naturalny: co sprawdzić na etykiecie?
Jogurt naturalny ma na etykiecie sprawdzić pięć rzeczy: skład, tłuszcz, białko, cukry i cenę za kilogram. W dobrym jogurcie naturalnym znajdziesz mleko i kultury bakterii, a lista składników jest krótka. Wszystko ponad to oznacza, że kupujesz produkt z dodatkami.
Etykieta nie mówi, czy jogurt będzie ci smakował, ale pozwala szybko porównać dwa opakowania stojące obok siebie. Unijne rozporządzenie 1169/2011 wymaga, żeby wartości odżywcze były podane na 100 g, więc porównasz je bez przeliczania.
Poniższa tabela porządkuje najczęstsze rodzaje jogurtów białych. Używanie nazw nie jest w pełni ujednolicone, więc zawsze potwierdź je w składzie i tabeli wartości odżywczych.
| Rodzaj | Do czego | Co sprawdzić w składzie | Konsystencja |
|---|---|---|---|
| Jogurt naturalny (pełny) | Śniadania, sosy, marynaty, dodatek do zup | Mleko i kultury bakterii | Gładka, średnio gęsta |
| Jogurt naturalny o obniżonej zawartości tłuszczu | Codzienne śniadania, lekkie sosy | Mleko i kultury, czasem zagęstniki | Rzadsza, bardziej wodnista |
| Jogurt grecki lub typu greckiego | Sosy, dipy, desery, smażenie z jogurtem | Mleko i kultury, czasem śmietanka lub dodatki | Gęsta, kremowa |
| Jogurt bez laktozy | Dla osób, które nie tolerują laktozy | Sprawdź, czy na opakowaniu jest informacja o laktozie | Podobna do naturalnego |
Jeśli kupujesz jogurt do sosu lub marynaty, wybieraj gęstszy, bo mniej odciekał. Do owsianki lub koktajlu wystarczy zwykły naturalny.
Przy pierwszym wyborze weź dwa kubki, naturalny i grecki, i spróbuj obu w domu. Po jednym razie wiesz, który pasuje do twoich śniadań, a który do sosów.
Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania informacji na temat żywnościUdka pieczone w marynacie jogurtowej
Jogurt w marynacie sprawia, że mięso zostaje soczyste, a przyprawy dobrze się go trzymają. Najlepiej wychodzi z jogurtem pełnotłustym.
Składniki
- Udka z kurczaka z kością8 szt.
- Jogurt naturalny200 g
- Czosnek3 ząbki
- Cytryna sok i skórka1 szt.
- Papryka słodka mielona2 łyżeczki
- Kmin rzymski mielony1 łyżeczki
- Kurkuma½ łyżeczki
- Sól1 łyżeczki
- Oliwa2 łyżki
Przygotowanie
- W misce wymieszaj jogurt, przeciśnięty czosnek, sok i skórkę z cytryny, przyprawy, sól i oliwę.
- Osusz udka papierowym ręcznikiem, natnij skórę w dwóch miejscach i obtocz w marynacie. Przykryj i wstaw do lodówki na co najmniej 2 godziny, najlepiej na noc. Marynuj zawsze w lodówce, nie na blacie.
- Rozgrzej piekarnik do 220°C. Ułóż udka skórą do góry na blasze wyłożonej papierem, nadmiar marynaty zostaw w misce i wyrzuć.
- Piecz 35–40 minut, aż skóra się zrumieni, a sok przy kości będzie przejrzysty. Jeśli masz termometr, mięso przy kości powinno mieć co najmniej 74°C.
- Podawaj z sosem jogurtowym z drugiego przepisu, ryżem albo pieczywem i sałatą.
Sos jogurtowy z ogórkiem i czosnkiem
Pięć minut pracy. Pasuje do pieczonego mięsa, warzyw, falafela i ziemniaków.
Składniki
- Jogurt typu greckiego300 g
- Ogórek1 szt.
- Czosnek1 ząbki
- Koperek albo mięta½ pęczek
- Oliwa1 łyżki
- Sok z cytryny1 łyżeczki
Przygotowanie
- Zetrzyj ogórek na grubych oczkach, posól szczyptą soli i odstaw na 5 minut. Potem odciśnij go w dłoniach, żeby sos nie zrobił się wodnisty.
- Wymieszaj jogurt z ogórkiem, przeciśniętym czosnkiem, posiekanym koperkiem, oliwą i sokiem z cytryny. Dopraw solą i pieprzem.
- Odstaw do lodówki na kwadrans, żeby smaki się połączyły. Resztę sosu trzymaj w zamkniętym pojemniku w lodówce i zjedz w ciągu 2 dni.
Co powinno być w składzie jogurtu naturalnego?
Skład to pierwsze, co czytam, bo mówi najwięcej. Zgodnie z rozporządzeniem 1169/2011 składniki wymienia się w kolejności od największej ilości, więc to, co jest na początku, występuje w produkcie w największej ilości.
Czy w jogurcie naturalnym ma być coś poza mlekiem?
W prostym jogurcie naturalnym są mleko i żywe kultury bakterii. Czasem producent dodaje mleko w proszku, żeby zwiększyć ilość białka, i to też widać w składzie. Taki dodatek nie jest błędem, ale wpływa na konsystencję i smak.
Jeśli w składzie widzisz cukier, syrop, aromat, skrobię lub zagęstniki, masz do czynienia z jogurtem smakowym albo „kremowym”, a nie klasycznym naturalnym. Nazwa na froncie bywa myląca, więc zawsze zerkaj na tył.
Co oznaczają żywe kultury bakterii na etykiecie?
Kultury bakterii to bakterie fermentujące mleko do jogurtu. Producent może wymieniać je z nazwy albo ogólnie, a ich obecność widać w składzie. Jeśli opakowanie obiecuje konkretny wpływ na zdrowie, sprawdź, czy deklaracja jest dozwolona w unijnym rejestrze oświadczeń zdrowotnych (rozporządzenie 432/2012), i nie traktuj jej jako powodu zakupu.
Jeśli ktoś w domu ma problem z trawieniem mleka lub alergię, sprawdź wyróżnione alergeny i skonsultuj dietę z lekarzem lub dietetykiem.
Jak rozpoznać alergeny i laktozę na etykiecie?
Mleko należy do alergenów, które producent musi wyraźnie wyróżnić w składzie, na przykład pogrubieniem lub innym krojem pisma. Rozporządzenie 1169/2011 wymaga takiego oznaczenia, więc nie musisz szukać ich między wierszami.
Jogurt „bez laktozy” ma osobną informację na opakowaniu. Nie oznacza to jednak, że nadaje się dla osoby uczulonej na białka mleka, bo alergia i nietolerancja laktozy to dwie różne sprawy. Przy alergii zawsze pytaj lekarza i czytaj ostrzeżenia o śladach.
Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania informacji na temat żywnościRozporządzenie (UE) nr 432/2012: dozwolone oświadczenia zdrowotneJak czytać tłuszcz, białko i cukry w tabeli?
Tabela wartości odżywczych podaje wartości na 100 g. Dzięki temu możesz porównać dwa jogurty o różnej wadze opakowania bez liczenia. Zerknij na cztery wiersze: tłuszcz, białko, cukry i sól.
Według amerykańskiej bazy FoodData Central 100 g zwykłego jogurtu naturalnego z pełnego mleka to około 60 kcal i około 3,5 g białka, a jogurtu greckiego naturalnego około 9 g białka na 100 g. Wartości dla swojego jogurtu zawsze podaje etykieta, bo zależą od receptury.
- Tłuszcz. Im wyższy, tym jogurt kremowiej smakuje i, jak pokazuje praktyka kuchenna, lepiej sprawdza się w gorących daniach, bo rzadziej się warzy. Wersje o obniżonej zawartości tłuszczu są lżejsze, ale bywają rzadsze.
- Białko. Jogurty gęste, w tym greckie, mają go więcej. Różnica wynika z tego, że część serwatki odciekła, a nie z tego, że jeden produkt jest „lepszy”.
- Cukry. W naturalnym jogurcie bez dodatków znajduje się cukier mleczny (laktoza), więc wartość nie będzie zerowa. Jeśli jest dużo wyższa niż w innych naturalnych jogurtach, w składzie jest zapewne cukier dodany.
- Sól. Przy naturalnym jogurcie ma być niska. Wysoka wartość to sygnał, że masz produkt z dodatkami.
- Wartość energetyczna. Podawana na 100 g i na porcję. Porównuj tę na 100 g, bo porcje bywają różne.
Nie ma jednego „najlepszego” jogurtu. Do sosu liczy się gęstość, do śniadania smak, a do pieczenia i marynat tłuszcz. Zdecyduj, do czego kupujesz, i dopiero potem porównuj.
Jeśli porównujesz dwa jogurty o podobnej cenie, wybierz ten z krótszym składem i niższą wartością cukrów na 100 g. Różnice bywają niewielkie, ale przy codziennych zakupach sumują się w skali miesiąca.
USDA FoodData Central: Yogurt, plain, whole milk; Yogurt, Greek, plainRozporządzenie (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania informacji na temat żywnościMasa netto, cena za kilogram i data: na co patrzeć?
Przy półce z jogurtami łatwo porównać ceny opakowań, które mają różną wagę. Dyrektywa 98/6/WE wymaga, żeby przy produktach sprzedawanych na wagę lub objętość obok ceny sprzedaży była podana cena jednostkowa, zwykle za kilogram lub litr. Dzięki niej możesz uczciwie porównać mały kubek z dużym.
Duże opakowanie bywa tańsze za kilogram, ale tylko wtedy, gdy zużyjesz je, zanim jogurt się zepsuje. Szczegółowy rachunek, kiedy opłaca się duży kubek, a kiedy małe, opisuje poradnik o dużym i małym opakowaniu jogurtu.
- Masa netto. Sprawdź ją przy cenie, bo nawet kubki wyglądające podobnie mają różną wagę.
- Cena za kilogram. Porównuj ją, a nie cenę kubka. Jeśli sklep jej nie pokazuje wyraźnie, policz sam: cena podzielona przez wagę w kilogramach.
- Data. Jogurt ma zwykle datę „najlepiej spożyć przed”. Jeśli producent użyje sformułowania „należy spożyć do”, to termin dotyczy bezpieczeństwa i po nim jogurtu nie jemy. Sprawdź, którego sformułowania użyto.
- Sposób przechowywania. Na opakowaniu producent podaje temperaturę i czas po otwarciu, jeśli jest istotny. Wskazówki z etykiety są ważniejsze niż ogólne zasady.
O tym, gdzie szukać zaleceń dla otwartego opakowania, piszę niżej, a szczegółowy poradnik znajdziesz w tekście o instrukcji przechowywania otwartego jogurtu.
Dyrektywa 98/6/WE w sprawie podawania cen jednostkowychRozporządzenie (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania informacji na temat żywnościJak przechowywać jogurt naturalny w domu?
Jogurt trzymaj w lodówce. Amerykańska agencja FDA zaleca, żeby temperatura w lodówce wynosiła 4°C (40°F) lub mniej, i sprawdzanie jej termometrem, a produkty wymagające chłodzenia chowaj od razu po powrocie ze sklepu.
Po otwarciu zamykaj kubek szczelnie lub przełóż jogurt do czystego pojemnika. Nabieraj czystą łyżką, bo ślina i resztki jedzenia przyspieszają psucie. Jeśli producent podaje czas na zużycie po otwarciu, trzymaj się go.
Wodnista warstwa na wierzchu to zwykle serwatka, która odsączyła się z jogurtu. Zwykle wystarczy ją wymieszać, ale jeśli jogurt ma nieprzyjemny zapach, pleśń lub nietypowy kolor, wyrzuć go.
Nie zostawiaj jogurtu na stole dłużej niż potrzeba. Po zakupach chowaj go do lodówki w pierwszej kolejności, a w upalne dni zabierz do sklepu torbę termiczną. Jogurt wyjęty na stół do śniadania odstaw z powrotem, gdy skończysz nakładać porcje.
Duży kubek wygodnie dzielić na porcje do małych pojemników. Dzięki temu otwierasz tylko to, co zjesz w ciągu dnia, a reszta zostaje zamknięta i chłodna.
FDA: Are You Storing Food Safely?Jak wykorzystać jogurt naturalny w kuchni?
Jogurt naturalny jest wszechstronny, dlatego łatwo go zużyć, zanim zdąży się przeterminować. Poniżej kilka zastosowań z rozróżnieniem, który rodzaj sprawdza się najlepiej.
- Marynata do mięsa: gęsty jogurt, czosnek i przyprawy. Dwa przepisy znajdziesz niżej, nad listą: udka pieczone w marynacie jogurtowej oraz sos jogurtowy z ogórkiem i czosnkiem.
- Śniadanie: jogurt naturalny z płatkami, owocami i orzechami. O płatkach przeczytasz w poradniku o płatkach owsianych.
- Sos i dip: gęsty jogurt grecki z ziołami, bo nie rozcieńcza sosu.
- Zupy i dania gorące: dodawaj jogurt na koniec, poza ogniem, żeby się nie zważył. Lepiej znosi to jogurt o wyższej zawartości tłuszczu.
Jeśli zostaje ci jogurt, którego nie zjesz w terminie, użyj go do ciasta, naleśników lub zamiast śmietany w zupie. Zamrażanie zmienia jego strukturę, więc po rozmrożeniu nadaje się już tylko do gotowania i pieczenia.
Przed użyciem w gorącym daniu wymieszaj jogurt łyżką z odrobiną gorącego płynu z garnka. Dzięki temu nie zetknie się nagle z wysoką temperaturą i będzie mniej skłonny do zważenia.
Jak zapisać jogurt na liście zakupów?
Zapisuj rodzaj i wagę, na przykład „jogurt naturalny 400 g” i „jogurt typu greckiego 400 g”. Przy półce nie zgadujesz wtedy, który kubek miał trafić do koszyka.
Jeśli planujesz marynatę, sos i śniadania z jednego zakupu, lista „Jogurt: marynata, sos i śniadania” zawiera różne rodzaje jogurtu, kurczaka, warzywa i przyprawy. W BuyNest otworzysz ją kodem QR lub przyciskiem i odhaczasz pozycje w sklepie.
Cenę za kilogram porównasz też w poradniku o cenach jednostkowych różnych opakowań.
Jogurt: marynata, sos i śniadania
- Nabiał
- Jogurt naturalny pełnotłusty400 g
- Jogurt typu greckiego400 g
- Jogurt naturalny 2% na śniadania2 szt.
- Mięso
- Udka z kurczaka z kością1.2 kg
- Warzywa i owoce
- Ogórek1 szt.
- Czosnek główka1 szt.
- Cytryny2 szt.
- Koperek pęczek1 szt.
- Sałata1 szt.
- Owoce sezonowe do jogurtu500 g
- Spiżarnia
- Ryż basmati500 g
- Papryka słodka mielona1 opak.
- Kmin rzymski mielony1 opak.
- Kurkuma1 opak.
- Płatki owsiane do jogurtu500 g
Najczęstsze pytania
Co powinno być w składzie jogurtu naturalnego?
Mleko i kultury bakterii. Czasem producent dodaje mleko w proszku, co widać w składzie. Cukier, aromaty i zagęstniki oznaczają jogurt z dodatkami.
Czym jogurt grecki różni się od naturalnego?
Jest gęstszy, zwykle zawiera więcej białka i bywa bardziej kremowy. Nazwy na opakowaniach nie są w pełni ujednolicone, więc sprawdź skład i tabelę wartości odżywczych.
Czy jogurt naturalny zawiera cukier?
Zawiera naturalny cukier mleczny, czyli laktozę, więc wartość w tabeli nie będzie zerowa. Jeśli jest wyraźnie wyższa niż w innych naturalnych jogurtach, w składzie jest zapewne dodany cukier.
Czy można jeść jogurt po dacie na opakowaniu?
Zależy od sformułowania. Przy „najlepiej spożyć przed” data dotyczy jakości, ale oceń zapach, wygląd i smak. Przy „należy spożyć do” po terminie jogurtu nie jemy.
Jak długo trzymać otwarty jogurt?
Trzymaj się zalecenia producenta z opakowania, jeśli je podano. Przechowuj w lodówce w szczelnie zamkniętym pojemniku i nabieraj czystą łyżką.
Następnym razem porównaj dwa kubki jogurtu naturalnego według składu, białka i ceny za kilogram, a wybierzesz w minutę. Otwórz gotową listę w BuyNest, odhaczaj w sklepie i dopisz to, czego brakuje w lodówce.
Otwórz gotową listę w BuyNestŹródła
- Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania informacji na temat żywności
- Dyrektywa 98/6/WE w sprawie podawania cen jednostkowych
- Rozporządzenie (UE) nr 432/2012: dozwolone oświadczenia zdrowotne
- USDA FoodData Central: Yogurt, plain, whole milk; Yogurt, Greek, plain
- FDA: Are You Storing Food Safely?
Zabierz zakupy do BuyNest
BuyNest jest na iPhone’a i Androida. W aplikacji nie ma reklam, także w planie darmowym.
