Jak policzyć cenę za kilogram albo litr?
Cenę za kilogram policzysz, dzieląc cenę opakowania przez jego masę netto w kilogramach. Opakowanie 500 g to 0,5 kg, a butelka 750 ml to 0,75 l. Wynik w złotych za kilogram lub litr możesz porównać z każdym innym opakowaniem tego samego produktu.
Dyrektywa 98/6/WE definiuje cenę jednostkową jako cenę końcową, z VAT i innymi podatkami, za jeden kilogram, litr, metr, metr kwadratowy albo metr sześcienny produktu. Sprzedawca ma podawać ją obok ceny sprzedaży. Dyrektywa pozwala państwom członkowskim ustalać wyjątki, na przykład dla produktów, przy których cena jednostkowa nie byłaby przydatna, a przy towarach sprzedawanych luzem wystarczy sama cena jednostkowa.
Masę lub objętość netto znajdziesz na etykiecie. Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 wymienia ilość netto wśród obowiązkowych informacji o żywności. Na niej opieraj obliczenie, a nie na wielkości pudełka czy wysokości butelki, bo kształt opakowania mówi o zawartości niewiele.
Dyrektywa 98/6/WE w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktówRozporządzenie (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania informacji na temat żywnościUstawa z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. 2014 poz. 915)Czy trzeba liczyć samemu, skoro na półce jest cena jednostkowa?
Często nie trzeba, bo etykieta półkowa już podaje cenę za kilogram lub litr. Własne liczenie przydaje się w kilku sytuacjach: gdy etykiety dwóch produktów używają różnych jednostek, gdy cena jednostkowa jest nieczytelna, gdy porównujesz oferty z różnych sklepów albo gdy chcesz sprawdzić cenę po odsączeniu zalewy.
Przydaje się też wtedy, gdy kupujesz online i miniatura etykiety nie jest widoczna. Wtedy zawsze zacznij od masy netto w opisie produktu i sprawdź, czy dotyczy ona jednej sztuki, czy całego zestawu.
Dla drobnych opakowań, jak przyprawy, wygodniej liczyć cenę za 100 g. Wystarczy podzielić cenę za kilogram przez 10. Ważne tylko, żeby porównywać dwa produkty w tej samej jednostce, bo wynik w złotych za kilogram obok wyniku za 100 g łatwo źle odczytać.
Dyrektywa 98/6/WE w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktówJak wygląda porównanie opakowań na przykładach?
Wszystkie ceny poniżej są przykładami do ćwiczenia, a nie cenami z konkretnego sklepu. Tabela pokazuje płatki owsiane w trzech opakowaniach i butelki wody w dwóch wariantach. Dzielimy cenę przez masę lub objętość w kilogramach albo litrach.
| Produkt i opakowanie | Cena | Obliczenie | Cena jednostkowa |
|---|---|---|---|
| Płatki owsiane, 300 g | 3,29 zł | 3,29 ÷ 0,3 | 10,97 zł/kg |
| Płatki owsiane, 500 g | 4,49 zł | 4,49 ÷ 0,5 | 8,98 zł/kg |
| Płatki owsiane, 1 kg | 7,99 zł | 7,99 ÷ 1 | 7,99 zł/kg |
| Woda, butelka 1,5 l | 3,49 zł | 3,49 ÷ 1,5 | 2,33 zł/l |
| Woda, zgrzewka 6 × 0,5 l | 8,99 zł | 8,99 ÷ 3 | 3,00 zł/l |
Różnica między najtańszym a najdroższym kilogramem płatków to prawie 3 zł, choć na półce najmniejsza paczka wygląda na najtańszą. W przypadku wody mniejsze butelki są wygodne, ale w tym przykładzie za litr płacisz o 67 gr więcej.
Jak porównywać produkty sprzedawane na sztuki?
Przy jajkach, bułkach czy torebkach herbaty liczysz cenę za sztukę: cena podzielona przez liczbę sztuk. Przykład na wymyślonych cenach: opakowanie 10 jajek za 9,90 zł to 99 gr za sztukę, a opakowanie 6 jajek za 6,49 zł to 1,08 zł za sztukę.
Przy jajkach porównuj też rozmiar, bo sztuka L i sztuka S to różna ilość jedzenia. Przy herbacie sprawdź masę jednej torebki, jeśli jest podana, bo dwie herbaty po 20 torebek mogą się różnić gramaturą liści.
Zasada jest zawsze ta sama. Najpierw ustal, co dokładnie kupujesz: kilogramy, litry czy sztuki. Potem sprowadź obie oferty do jednej jednostki i dopiero wtedy patrz na cenę.
Jak porównać ten sam produkt w dwóch sklepach?
Porównanie między sklepami jest najprostsze, gdy w obu masz ten sam produkt tej samej marki i z tą samą gramaturą. Wtedy wystarczy porównać cenę z paragonu albo z etykiety. Trudniej, gdy w jednym sklepie jest paczka 400 g, a w drugim 450 g, bo ceny na półce nie da się już porównać na oko.
Sprowadź obie oferty do kilograma i zapisz wynik obok nazwy sklepu. Przykład na wymyślonych liczbach: w sklepie A makaron 400 g kosztuje 4,20 zł, czyli 10,50 zł/kg. W sklepie B makaron 500 g kosztuje 5,00 zł, czyli 10,00 zł/kg. Paczka z B jest droższa na półce, ale kilogram wychodzi taniej o 50 gr.
Pamiętaj o kosztach, których cena jednostkowa nie widzi. Dojazd do dalszego sklepu, karta lojalnościowa, którą trzeba mieć, albo minimalna kwota zamówienia online mogą zjeść różnicę. Dlatego porównuj przede wszystkim te produkty, które kupujesz często i w większych ilościach.
Dobrym nawykiem jest też zapisywanie cen z kilku wizyt. Jedna etykieta pokazuje tylko jeden dzień, a ceny w sklepach zmieniają się z tygodnia na tydzień. Jak prowadzić takie notatki, opisujemy w poradniku o tym, jak zbadać własny koszyk zakupowy.
Jakich pułapek unikać przy porównywaniu cen jednostkowych?
Cena jednostkowa jest szybkim narzędziem, ale kilka sytuacji potrafi ją zafałszować. Poniżej pięć, na które warto zwrócić uwagę.
Różne jednostki na sąsiednich etykietach
Jedna cena jednostkowa może być podana za kilogram, a druga za 100 g albo za sztukę. Zanim uznasz coś za tańsze, sprowadź obie do tej samej jednostki.
Produkty w zalewie
Przy tuńczyku, ciecierzycy czy ogórkach w słoiku liczy się to, co zjesz. Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 wymaga, by przy żywności stałej w środowisku płynnym podawać także masę netto po odsączeniu. Dziel cenę przez tę masę, jeśli zalewę wylewasz.
Część niejadalna
Kurczak z kośćmi, ryba w całości albo melon mają niższą cenę za kilogram niż filet czy owoc obrany, ale część masy trafi do kosza. Porównuj ostrożnie produkty o różnym stopniu przygotowania.
Etykieta promocyjna
Na półce może wisieć cena regularna i cena promocyjna. Sprawdź, której dotyczy podana cena jednostkowa i czy promocja wymaga karty lub aplikacji. O promocjach typu „kup więcej” piszemy w poradniku o tym, jak liczyć promocję wielosztukową.
Inna jakość
Cena za kilogram porównuje ilość, nie skład. Dwa jogurty o tej samej cenie jednostkowej mogą mieć różny skład. Wykaz składników znajdziesz na etykiecie, a przy porównaniu dwóch produktów warto go przeczytać.
Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania informacji na temat żywnościKiedy większe opakowanie nie jest tańsze?
Cena jednostkowa zakłada, że zużyjesz całe opakowanie. Jeśli część się zepsuje, rzeczywisty koszt tego, co zjesz, rośnie. Prosty sposób: podziel cenę przez ilość, którą realnie zużyjesz.
Przykład na wymyślonych cenach: jogurt 1 kg za 7,99 zł, a w lodówce zużywasz 700 g przed upływem terminu. Koszt zjedzonego kilograma to 7,99 ÷ 0,7 = 11,41 zł. Dwa kubki po 400 g za 3,99 zł każdy to 9,98 zł/kg, jeśli zjesz oba. W tym przykładzie mniejsze opakowania wychodzą taniej.
Przy produktach suchych, takich jak ryż, makaron czy płatki, ryzyko jest małe i duże opakowanie zwykle się opłaca, o ile masz gdzie je przechować. Przy nabiale, pieczywie i świeżych warzywach licz zużycie, zanim sięgniesz po rozmiar rodzinny. Jeśli gotujesz dla jednej–dwóch osób, mniejsza paczka często jest uczciwszym wyborem.
Warto też pamiętać o miejscu i kosztach przechowywania. Duży worek mąki czy ryżu zajmuje szafkę, a produkt otwarty i źle zamknięty może się zepsuć lub zawilgnąć. Jeśli nie masz miejsca albo nie gotujesz często, różnica kilkudziesięciu groszy za kilogram nie zrekompensuje kłopotu. Zadaj sobie trzy pytania: ile zużyję w ciągu terminu ważności, gdzie to trzymam i czy za miesiąc nadal będę tego używać.
Jak zapisywać ceny jednostkowe w BuyNest?
Na liście zakupów wpisuj ilość w gramach albo litrach, a nie w opakowaniach. Wtedy od razu widać, czy wybierasz paczkę 500 g, czy 1 kg. W notatce przy produkcie możesz zapisać cenę za kilogram z ostatnich zakupów i porównać ją przy następnej wizycie.
Jeśli kupujesz w kilku sklepach, przypisz pozycje do sklepów. Produkty, które opłaca się brać w dużych opakowaniach w jednym miejscu, trafią na osobną część listy. Skaner kodów kreskowych pomaga szybko dodać ten sam produkt, bez pomylenia gramatury.
Lista do porównywania opakowań zawiera produkty, przy których porównanie ma największy sens: suche zapasy, puszki z masą odsączoną, nabiał w różnych rozmiarach i napoje w butelkach różnej pojemności. Gdy gramatura się zmienia, a cena nie, policz to według poradnika o tym, jak policzyć mniejszą paczkę w tej samej cenie.
Nie musisz zapisywać wszystkiego. Wystarczy kilkanaście produktów, które kupujesz najczęściej i przy których różnice między opakowaniami bywają największe. Po kilku tygodniach zobaczysz, które rozmiary naprawdę się opłacają w twoim domu.
Produkty do porównania ceny za kg
- Zboża i makarony
- Płatki owsiane porównaj 500 g i 1 kg1 kg
- Ryż porównaj z woreczkami1 kg
- Makaron500 g
- Kasza gryczana400 g
- Mąka pszenna1 kg
- Puszki i słoiki
- Pomidory krojone licz masę netto2 szt.
- Ciecierzyca z puszki licz masę odsączoną2 szt.
- Tuńczyk w sosie własnym licz masę odsączoną2 szt.
- Nabiał
- Jogurt naturalny porównaj z małymi1 kg
- Ser żółty plastry czy kawałek300 g
- Masło200 g
- Napoje
- Woda mineralna porównaj cenę za litr6 l
- Sok pomarańczowy1 l
- Spiżarnia
- Olej rzepakowy1 l
- Kawa mielona500 g
- Herbata czarna licz cenę za torebkę1 opak.
Najczęstsze pytania
Czy sklep musi podawać cenę za kilogram?
Zasadniczo tak. Dyrektywa 98/6/WE wymaga, by obok ceny sprzedaży podawać cenę jednostkową. Państwa członkowskie mogą ustalać wyjątki, na przykład dla produktów, przy których cena jednostkowa byłaby nieprzydatna. W Polsce obowiązek wynika z ustawy z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (art. 4 ust. 1), a wyjątki, na przykład towary sprzedawane w zestawach, określa rozporządzenie. Szczegóły sprawdź w UOKiK.
Jak przeliczyć cenę za 100 g na cenę za kilogram?
Pomnóż cenę za 100 g przez 10. Cena 1,20 zł za 100 g to 12,00 zł za kilogram. W drugą stronę dziel przez 10.
Czy zawsze opłaca się kupować większe opakowania?
Nie. Duże opakowanie opłaca się, gdy zużyjesz całość przed końcem terminu. Przy produktach świeżych policz koszt tego, co faktycznie zjesz, bo resztka wyrzucona do kosza podnosi cenę rzeczywistą.
Co oznacza masa netto po odsączeniu?
Tak nazywa się masa samego produktu bez płynu, w którym jest zalany. Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 wymaga jej podania przy żywności stałej w środowisku płynnym. Dziel cenę przez tę masę, jeśli zalewy nie zjesz.
Czy cena jednostkowa działa też przy produktach na sztuki?
Tak, ale liczysz ją za sztukę. Dziel cenę przez liczbę sztuk i porównaj rozmiar albo masę jednej sztuki, bo różne rozmiary jajek czy bułek oznaczają różną ilość jedzenia.
Cena za kilogram pozwala uczciwie porównać opakowania, jeśli liczysz ją na masie netto i na tym, co faktycznie zużyjesz. Otwórz gotową listę w BuyNest i zapisuj gramaturę oraz cenę przy produktach, które kupujesz najczęściej.
Otwórz gotową listę w BuyNestMetoda i kryteria
Metoda: cena podzielona przez masę netto w kilogramach. Liczby 4 zł i 7 zł są przykładem arytmetyki, nie pomiarem z półki.
Źródła
Zabierz zakupy do BuyNest
BuyNest jest na iPhone’a i Androida. W aplikacji nie ma reklam, także w planie darmowym.
