Koszyk z tego przykładu można wysłać do BuyNest i zmienić ilości w sklepie.
Jadłospis bez smażenia: jak wygląda trzydniowy plan?
Ten jadłospis bez smażenia to trzy dni obiadów dla dwóch dorosłych, a każdy z nich daje też lunch na następny dzień. Pulpety z indyka dusisz w sosie pomidorowym, dorsza pieczesz w papierze razem z warzywami, a gulasz z ciecierzycą gotuje się powoli w garnku. Do tego ryż, ziemniaki i kasza bulgur.
Trzy przepisy znajdziesz tuż pod tą częścią poradnika. Wszystkie opierają się na duszeniu i pieczeniu, więc nie potrzebujesz patelni z głębokim tłuszczem. W kuchni jest mniej chlapania i mniej pilnowania, bo garnek i piekarnik pracują w dużej mierze same.
Rezygnacja ze smażenia jest tu preferencją kulinarną, a nie dietą leczniczą. W przepisach nadal jest trochę oleju i oliwy, bo warzywa lepiej smakują z odrobiną tłuszczu. Plan nie podaje kalorii.
Jeśli lekarz zalecił ci dietę lekkostrawną albo ograniczenie tłuszczu z powodu choroby, ustal szczegóły z lekarzem lub dietetykiem, bo te przepisy nie są do tego dopasowane.
Pulpety z indyka w sosie pomidorowym
Pulpety gotują się w sosie bez wcześniejszego obsmażania, więc są miękkie i soczyste. Cztery porcje.
Składniki
- Mięso mielone z indyka500 g
- Jajko1 szt.
- Bułka tarta lub płatki owsiane40 g
- Cebula 1 do mięsa, 1 do sosu2 szt.
- Czosnek3 ząbki
- Passata pomidorowa700 ml
- Oliwa1 łyżki
- Majeranek lub oregano1 łyżeczki
- Natka pietruszki garść
- Ryż na dwa dni300 g
Przygotowanie
- Jedną cebulę zetrzyj na drobnej tarce. Wymieszaj z mięsem, jajkiem, bułką tartą, jednym przeciśniętym ząbkiem czosnku, majerankiem, solą i pieprzem. Odstaw na 10 minut.
- Drugą cebulę posiekaj i zeszklij na oliwie w szerokim garnku przez 5 minut. Dodaj resztę czosnku, wlej passatę i 200 ml wody. Zagotuj.
- Zwilżonymi dłońmi formuj pulpety wielkości orzecha włoskiego i wkładaj je od razu do lekko bulgoczącego sosu.
- Przykryj i duś na małym ogniu 25 minut, delikatnie potrząsając garnkiem zamiast mieszać łyżką. Sprawdź jeden pulpet: w środku ma mieć co najmniej 74°C i nie może być różowy.
- W tym czasie ugotuj ryż. Podawaj pulpety z ryżem i natką, a połowę ostudź i schowaj do lodówki na lunch.
Dorsz pieczony w papierze z cukinią i pomidorkami
Ryba i warzywa w zamkniętej kopercie. Bez tłuszczu na blasze i bez mycia patelni.
Składniki
- Filety z dorsza rozmrożone300 g
- Cukinia1 szt.
- Pomidorki koktajlowe150 g
- Cytryna1 szt.
- Koperek kilka gałązek
- Oliwa1 łyżki
- Ziemniaki w mundurkach600 g
Przygotowanie
- Rozgrzej piekarnik do 200°C. Ziemniaki umyj i ugotuj w mundurkach w osolonej wodzie, około 20 minut.
- Cukinię pokrój w cienkie plasterki, pomidorki przekrój na pół.
- Przygotuj dwa arkusze papieru do pieczenia po 40 cm. Na środku każdego ułóż cukinię, na niej rybę, obok pomidorki. Skrop oliwą, posól, popieprz, dodaj plaster cytryny i koperek.
- Złóż papier nad rybą i zawiń brzegi kilka razy, tak żeby para nie uciekała. Połóż koperty na blasze.
- Piecz 15–18 minut. Otwórz ostrożnie, bo wydobędzie się gorąca para. Ryba ma być nieprzezroczysta i rozdzielać się na płatki. Podawaj z ziemniakami i sokiem z cytryny.
Gulasz z ciecierzycą i warzywami korzeniowymi
Duszony gulasz bez mięsa, który gotuje się sam przez pół godziny. Cztery porcje.
Składniki
- Ciecierzyca z puszki po 400 g, odsączona2 puszka
- Marchew2 szt.
- Pietruszka (korzeń)1 szt.
- Papryka czerwona1 szt.
- Cebula1 szt.
- Czosnek2 ząbki
- Pomidory krojone 400 g1 puszka
- Bulion warzywny300 ml
- Papryka słodka2 łyżeczki
- Kumin mielony1 łyżeczki
- Olej rzepakowy1 łyżki
- Kasza bulgur150 g
Przygotowanie
- Cebulę posiekaj, marchew i pietruszkę pokrój w półplasterki, paprykę w kostkę.
- W garnku rozgrzej olej i duś cebulę pod przykryciem 5 minut, aż zmięknie. Dodaj czosnek, paprykę słodką i kumin, mieszaj 30 sekund.
- Dodaj marchew, pietruszkę, paprykę, pomidory i bulion. Przykryj i duś na małym ogniu 20 minut.
- Wsyp ciecierzycę i duś jeszcze 10 minut bez przykrycia, aż sos zgęstnieje, a warzywa będą miękkie. Dopraw solą i pieprzem.
- Bulgur zalej 300 ml wrzątku, przykryj i odstaw na 15 minut. Podawaj gulasz z kaszą.
Co jeść przez trzy dni bez smażenia?
Rozpiska zakłada gotowanie wieczorem i zabieranie resztek na lunch. Pulpetów wychodzi cztery porcje, więc dwie zjadasz w dniu pierwszym, a dwie jako lunch w dniu drugim.
| Dzień | Lunch | Obiad | Metoda |
|---|---|---|---|
| Dzień 1 | Według własnych zwyczajów | Pulpety z indyka w sosie pomidorowym z ryżem i surówką z marchewki z jabłkiem | Duszenie w sosie |
| Dzień 2 | Dwie porcje pulpetów z ryżem z poprzedniego dnia | Dorsz pieczony w papierze z cukinią, pomidorkami, cytryną i koperkiem, ziemniaki w mundurkach | Pieczenie w papierze, gotowanie |
| Dzień 3 | Kanapki z pastą z jajek i rzodkiewką albo sałatka z ziemniaków, ogórka kiszonego i jogurtu | Gulasz z ciecierzycą, marchewką, pietruszką i papryką z kaszą bulgur | Duszenie w garnku |
Pulpety formujesz i od razu wkładasz do gotującego się sosu, bez obsmażania. Papierowa koperta zatrzymuje parę, więc ryba gotuje się w niej jak na parze i nie wysycha. Drugą połowę gulaszu możesz zjeść następnego dnia albo zamrozić.
Śniadania i kolacje zostają takie, jakie jecie zwykle. Jeśli chcesz, żeby także one były bez smażenia, sprawdzą się owsianka, jajka na miękko lub na twardo, twarożek i kanapki.
Kiedy duszenie, gotowanie i pieczenie sprawdzają się najlepiej?
Każda metoda ma swoje zastosowanie. Poniższe zestawienie pomaga dobrać ją do produktu, gdy układasz własny jadłospis na kolejne dni.
- duszenie w sosie: pulpety, gulasze i twarde warzywa, jak marchew czy kapusta,
- pieczenie w papierze lub w naczyniu z pokrywką: ryba, filet z kurczaka i delikatne warzywa,
- pieczenie na otwartej blasze: ziemniaki i warzywa korzeniowe, jeśli lubisz rumianą skórkę,
- gotowanie w wodzie lub na parze: kasza, ryż, ziemniaki, brokuł, marchewka i fasolka.
Duszenie sprawdza się przy pulpetach, gulaszach i warzywach, które potrzebują czasu, żeby zmiękły. Wystarczy przykryty garnek, mały ogień i trochę płynu. Mięso nie przywiera, a sos przejmuje jego smak.
Gotowanie w wodzie i na parze to najprostsze metody dla kasz, ryżu, ziemniaków i warzyw. Warzywa gotuj krótko, w niewielkiej ilości wody, żeby pozostały jędrne. Jeśli nie masz parowaru, wystarczy metalowe sitko ustawione nad garnkiem z gotującą się wodą i przykryte pokrywką.
Czy pieczenie też trzeba pilnować pod kątem akrylamidu?
EFSA wyjaśnia, że akrylamid powstaje w produktach skrobiowych podczas obróbki w wysokiej temperaturze, powyżej 120°C i przy małej wilgotności. Dotyczy to smażenia, ale też pieczenia, opiekania i prażenia, więc rezygnacja ze smażenia nie rozwiązuje sprawy całkowicie.
NHS przytacza porady brytyjskiej Food Standards Agency: piecz ziemniaki i warzywa korzeniowe do złotego koloru, a nie do ciemnobrązowego, i nie podgrzewaj ich zbyt długo ani zbyt mocno. W tym planie ziemniaki są gotowane w mundurkach, a ryba i warzywa pieką się w papierze, czyli w wilgotnym środowisku.
Jaka temperatura wystarczy w mięsie i rybie?
Bez smażenia trudniej ocenić gotowość mięsa po kolorze skórki, dlatego przydaje się termometr kuchenny. Amerykańska tabela bezpiecznych temperatur podaje 74°C we wnętrzu dla mielonego drobiu, czyli także pulpetów z indyka, i 63°C dla ryb.
Włóż termometr w środek największego pulpetu. Rybę możesz sprawdzić też widelcem: gdy jest gotowa, łatwo rozpada się na płatki i nie jest już półprzezroczysta.
FoodSafety.gov: Safe minimum internal temperaturesJak przechowywać gotowe dania i surowe mięso?
Pulpety i gulasz ostudź i schowaj do lodówki w ciągu dwóch godzin od ugotowania. USDA FSIS radzi zjeść ugotowane resztki w ciągu 3–4 dni, a odgrzewać je do 74°C. Sos z pulpetami najlepiej podgrzewać w garnku pod przykryciem, mieszając, aż zacznie bulgotać.
Surowe mielone mięso jest najbardziej nietrwałe ze wszystkich produktów w tym planie. Kup je w dniu przygotowania pulpetów albo zamroź od razu po zakupach i rozmroź w lodówce. Dorsza kup mrożonego, a w przeddzień drugiego obiadu przełóż go do lodówki.
Więcej o planowaniu przechowywania po gotowaniu napisaliśmy w poradniku resztki obiadu: plan przechowywania po gotowaniu.
Ugotowany ryż schłódź szybko: rozłóż go cienką warstwą na płaskim talerzu i dopiero po wystygnięciu schowaj do lodówki. Obowiązuje ta sama zasada dwóch godzin co przy reszcie dań, więc nie zostawiaj ryżu na blacie do rana.
USDA FSIS: Leftovers and Food SafetyIle warzyw jest w obiadach bez smażenia?
Talerz zdrowego żywienia NCEZ podpowiada, żeby połowę talerza stanowiły warzywa i owoce. Przy każdym obiedzie z planu jest więc surówka albo duża porcja warzyw w samym daniu: marchewka z jabłkiem, cukinia z pomidorkami, a w gulaszu marchew, pietruszka i papryka.
Pozostałą część talerza zajmują produkty zbożowe i białkowe. Ryż, ziemniaki i kasza bulgur to zboża i skrobia, a indyk, dorsz i ciecierzyca dają białko. Zmieniaj dodatki, na przykład ryż na kaszę jęczmienną, jeśli chcesz więcej produktów pełnoziarnistych.
Jeśli obiad wydaje ci się za skromny, dołóż do talerza surówkę albo kilka plasterków ogórka kiszonego. Taki dodatek nie wymaga gotowania, a zwiększa porcję warzyw. Przy gulaszu dobrze sprawdza się też garść świeżej natki pietruszki, która dodaje smaku bez dodatkowego tłuszczu.
Pamiętaj też o porcjach. Zamiast jednej dużej porcji mięsa lepiej dać mniejszą i większą ilość warzyw oraz dodatku zbożowego, jak na talerzu zdrowego żywienia. Dzięki temu obiad syci, a zakupy mieszczą się w krótkiej liście.
NCEZ: Talerz zdrowego żywieniaJak zmieniać dania w kolejnych tygodniach, żeby dalej obyć się bez smażenia?
Po pierwszym tygodniu łatwo zauważyć, że plan opiera się na trzech schematach: mięso lub strączki duszone w sosie, ryba pieczona w papierze oraz gulasz warzywny. Każdy z nich możesz powtarzać z innymi składnikami, nie zmieniając sposobu gotowania ani liczby naczyń.
Poniższe zamiany zachowują układ planu dla dwóch osób i nie wymagają dodatkowych umiejętności:
- pulpety z indyka: pulpety z mielonej wołowiny lub z soczewicy w tym samym sosie pomidorowym,
- dorsz w papierze: filet z kurczaka z warzywami, upieczony w naczyniu z pokrywką,
- gulasz z ciecierzycą: gulasz z białą fasolą i dynią albo kapustą,
- ryż: kasza gryczana, jęczmienna lub ziemniaki gotowane w mundurkach,
- surówka z marchewki: surówka z kapusty pekińskiej, kiszonej kapusty albo buraków.
Przy kurczaku pamiętaj o bezpiecznej temperaturze wewnątrz mięsa, którą sprawdzisz termometrem. Tabela bezpiecznych temperatur podaje 74°C dla drobiu, więc ta sama zasada obowiązuje przy filecie, co przy pulpetach.
Jeśli chcesz jeszcze bardziej uprościć tydzień, ugotuj jednego dnia podwójną porcję sosu pomidorowego. Połowa posłuży do pulpetów, a druga połowa, zamrożona w porcjach, do makaronu albo gulaszu w kolejnym tygodniu. Dzięki temu dopisujesz do listy zakupów tylko mięso, makaron i świeże warzywa.
FoodSafety.gov: Safe minimum internal temperaturesNHS: Fish and shellfish nutritionJak zrobić zakupy na jadłospis bez smażenia?
Zakupy zrób raz, w dniu pierwszego obiadu, a rybę i mięso przełóż do lodówki lub zamrażarki od razu po powrocie. Gotowa lista zakupów na trzy dni obiadów bez smażenia ma osobną grupę na mięso i ryby, warzywa, produkty suche i przyprawy.
Papier do pieczenia trafił na listę razem z przyprawami, w grupie rzeczy do sprawdzenia w szafce. Odhacz je przed wyjściem, jeśli są w domu.
Jeśli gotujesz dla czterech osób, podwój składniki dorsza i zostaw przepisy na pulpety i gulasz bez zmian, bo już dają cztery porcje.
Jak przenieść listę zakupów do BuyNest?
Lista pod poradnikiem ma wszystkie produkty z trzech dni obiadów. Przeniesiesz ją do aplikacji w kilku krokach:
- Zeskanuj kod QR albo dotknij przycisku pod listą, jeśli czytasz na telefonie.
- Odhacz produkty, które masz w szafce, na przykład przyprawy i papier do pieczenia.
- Przypisz mięso i ryby do sklepu mięsnego lub działu chłodniczego, a warzywa do targu.
- Dodaj przypomnienie o zakupie mielonego indyka w dniu gotowania, jeśli robisz zakupy dwa razy.
- Zapisz plan jako szablon i za tydzień zamień jedną potrawę na inną duszoną lub pieczoną.
Inne układy obiadów na kilka dni znajdziesz w dziale plany posiłków. Jeśli twoja kuchnia nie ma piekarnika, zajrzyj do poradnika kolacje bez piekarnika na cztery wieczory.
Plan bez smażenia: zakupy
- Mięso i ryby
- Mięso mielone z indyka500 g
- Dorsz, filety mrożone300 g
- Warzywa i owoce
- Cebula3 szt.
- Czosnek główka1 szt.
- Marchew5 szt.
- Pietruszka (korzeń)1 szt.
- Papryka czerwona1 szt.
- Cukinia1 szt.
- Pomidorki koktajlowe150 g
- Ziemniaki1 kg
- Jabłka2 szt.
- Cytryny2 szt.
- Koperek pęczek1 szt.
- Natka pietruszki pęczek1 szt.
- Rzodkiewka pęczek1 szt.
- Nabiał i jajka
- Jajka6 szt.
- Jogurt naturalny200 g
- Suche, słoiki, puszki
- Ryż500 g
- Kasza bulgur400 g
- Bułka tarta1 opak.
- Passata pomidorowa700 ml
- Ciecierzyca puszki po 400 g2 szt.
- Pomidory krojone puszka 400 g1 szt.
- Ogórki kiszone słoik1 szt.
- Bulion warzywny1 opak.
- Chleb1 bochenek
- Szafka (sprawdź)
- Papier do pieczenia1 szt.
- Oliwa i olej rzepakowy1 szt.
- Majeranek, papryka, kumin1 opak.
Najczęstsze pytania
Czy jadłospis bez smażenia jest zdrowszy?
Zależy to od całego jadłospisu, a nie od jednej techniki. Duszenie i pieczenie zwykle wymagają mniej tłuszczu niż smażenie, ale nie gwarantują zdrowszych posiłków. Jeśli masz problemy zdrowotne, zapytaj lekarza lub dietetyka.
Czy bez smażenia da się zrobić smaczne danie?
Tak, bo smak daje długie duszenie, przyprawy i dobre warzywa. Dobrym przykładem jest gulasz z ciecierzycą, w którym wędzona papryka i kumin zastępują smak obsmażenia. Wystarczy chwila cierpliwości przy garnku.
Czym zastąpić dorsza?
Podobnie upieczesz inną rybę o białym mięsie, na przykład morszczuka. Czas pieczenia zależy od grubości filetu, więc sprawdzaj rybę widelcem i termometrem. NHS radzi jeść co najmniej dwie porcje ryb tygodniowo.
Czy mogę zamrozić pulpety w sosie?
Tak, ostudzone pulpety w sosie rozłóż do pojemników na dwie porcje i zamroź. Rozmrażaj w lodówce i podgrzej do 74°C. Opisz pojemnik datą, żeby wiedzieć, od kiedy leży w zamrażarce.
Czy plan jest odpowiedni dla dzieci?
Przepisy to ogólne propozycje dla dorosłych. Konsystencję i porcje dla dzieci dopasuj do wieku, a w razie wątpliwości zapytaj pediatrę lub dietetyka. Szczególnie uważaj na ości w rybie.
Sprawdź w szafce przyprawy i papier do pieczenia, przenieś listę do aplikacji i zrób jedne zakupy na trzy dni. Dzięki temu jadłospis bez smażenia będzie w większości gotowy już po pierwszym wieczorze.
Otwórz gotową listę w BuyNestŹródła
Zabierz zakupy do BuyNest
BuyNest jest na iPhone’a i Androida. W aplikacji nie ma reklam, także w planie darmowym.
