Koszyk z tego przykładu można wysłać do BuyNest i zmienić ilości w sklepie.
Obiady z sezonowych warzyw: od czego zacząć?
Obiady z sezonowych warzyw najłatwiej zaplanować wokół tego, co jesienią leży w największych skrzynkach: dyni, buraków, kapusty, pora, marchwi i ziemniaków. Z tych warzyw ugotujesz cztery obiady dla dwóch dorosłych: zupę krem z pieczonej dyni, buraki z kaszą gryczaną, gulasz z kapusty z fasolą i makaron z porem. Wszystko kupisz za jednym razem.
Plan opiera się na trzech przepisach, które znajdziesz tuż pod tą częścią poradnika, oraz na jednym prostym obiedzie opisanym w rozpisce. Warzywa się powtarzają: cebula i marchew trafiają do trzech dań, por do dwóch, a ćwierć kapusty zostaje na surówkę. Dzięki temu lista jest krótka, a w lodówce nie zostają resztki bez pomysłu.
Plan nie jest dietą i nie podaje kalorii. Pokazuje, jak ułożyć jesienne obiady tak, żeby warzywa były głównym składnikiem, a nie dodatkiem. Jeśli z powodów zdrowotnych musisz ograniczać niektóre warzywa, na przykład kapustę albo strączki przy dolegliwościach jelitowych, ustal jadłospis z lekarzem lub dietetykiem.
Zanim ruszysz do sklepu, zajrzyj do szafki. Kasza, makaron, olej, ocet, koncentrat i przyprawy często już są w domu, więc na liście możesz je od razu odhaczyć. Do kupienia zostają wtedy głównie warzywa, nabiał i pieczywo.
Zupa krem z pieczonej dyni
Pieczenie daje dyni słodszy, głębszy smak niż gotowanie. Cztery porcje.
Składniki
- Dynia hokkaido lub piżmowa ok. 1,2 kg1 szt.
- Marchew2 szt.
- Cebula1 szt.
- Czosnek w łupinach3 ząbki
- Świeży imbir2 cm
- Bulion warzywny1 l
- Olej rzepakowy2 łyżki
- Pestki dyni30 g
- Jogurt naturalny do podania4 łyżki
Przygotowanie
- Rozgrzej piekarnik do 200°C. Dynię przekrój, wydrąż pestki i pokrój w duże kawałki. Hokkaido zostaw ze skórą, piżmową obierz.
- Dynię, marchew w kawałkach, cebulę w ćwiartkach i czosnek wymieszaj z olejem i solą na blasze. Piecz 35–40 minut, aż dynia będzie miękka i lekko przyrumieniona na brzegach.
- Przełóż warzywa do garnka, wyciśnij czosnek z łupin, dodaj starty imbir i wlej bulion. Gotuj 5 minut.
- Zmiksuj na gładko. Jeśli zupa jest za gęsta, dolej wody. Dopraw solą i pieprzem.
- Pestki podpraż na suchej patelni 3 minuty. Podawaj zupę z łyżką jogurtu i pestkami.
Pieczone buraki z kaszą gryczaną i twarogiem
Ciepła sałatka obiadowa. Buraki pieką się długo, ale bez pilnowania.
Składniki
- Buraki średnie, 4 do przepisu6 szt.
- Kasza gryczana150 g
- Twaróg półtłusty lub feta200 g
- Jabłko1 szt.
- Orzechy włoskie40 g
- Olej rzepakowy2 łyżki
- Ocet jabłkowy1 łyżki
- Miód1 łyżeczki
- Rukola lub roszponka garść
Przygotowanie
- Rozgrzej piekarnik do 200°C. Umyte buraki zawiń każdy w folię i piecz 50–60 minut, aż nóż łatwo wejdzie w środek.
- W tym czasie ugotuj kaszę gryczaną według opakowania, zwykle 15 minut.
- Wymieszaj olej, ocet, miód, sól i pieprz na sos.
- Cztery buraki obierz jeszcze ciepłe i pokrój w ćwiartki. Dwa pozostałe ostudź i schowaj do lodówki na surówkę.
- Na talerzach ułóż kaszę, rukolę, buraki i pokrojone jabłko. Pokrusz twaróg, posyp orzechami i polej sosem.
Gulasz z kapusty z białą fasolą
Duszona kapusta z pomidorami i wędzoną papryką. Cztery porcje, następnego dnia smakuje jeszcze lepiej.
Składniki
- Kapusta biała ok. 800 g½ szt.
- Biała fasola z puszki 400 g, odsączona1 puszka
- Pomidory krojone 400 g1 puszka
- Cebula1 szt.
- Marchew1 szt.
- Koncentrat pomidorowy1 łyżki
- Papryka wędzona2 łyżeczki
- Kminek½ łyżeczki
- Liść laurowy2 szt.
- Olej rzepakowy2 łyżki
- Ziemniaki do podania500 g
Przygotowanie
- Kapustę poszatkuj, cebulę posiekaj, marchew zetrzyj.
- W dużym garnku podsmaż cebulę z marchewką na oleju przez 5 minut. Dodaj koncentrat, paprykę i kminek, smaż minutę.
- Dodaj kapustę, pomidory, liście laurowe i 200 ml wody. Duś pod przykryciem 30 minut, mieszając co jakiś czas.
- W tym czasie ugotuj ziemniaki w osolonej wodzie.
- Dodaj fasolę do kapusty i duś jeszcze 10 minut, aż kapusta będzie miękka. Dopraw solą, pieprzem i odrobiną octu, jeśli brakuje kwasowości. Podawaj z ziemniakami.
Jak rozłożyć cztery obiady na kolejne dni?
Rozpiska jest dla dwóch dorosłych i zakłada cztery kolejne dni gotowania. Kolejność ma znaczenie: najpierw pieczesz dynię i buraki, bo obie potrzebują piekarnika, potem gotujesz gulasz, a na koniec zostaje szybki makaron z warzyw, które najdłużej zachowują świeżość.
| Dzień | Obiad | Co zrobić przy okazji | Co zostaje |
|---|---|---|---|
| Dzień 1 | Zupa krem z pieczonej dyni z marchewką i imbirem, z pestkami dyni i pieczywem | Upiecz razem z dynią wszystkie buraki, także te na surówkę z czwartego dnia | Dwie porcje zupy na lunch albo do zamrażarki |
| Dzień 2 | Pieczone buraki z kaszą gryczaną, twarogiem, jabłkiem, orzechami i rukolą | Ugotuj więcej kaszy, jeśli chcesz zabrać ją do pracy | Upieczone buraki na surówkę |
| Dzień 3 | Gulasz z białej kapusty z fasolą, pomidorami i wędzoną papryką, z ziemniakami | Odłóż ćwierć kapusty na surówkę | Dwie porcje gulaszu na kolejny dzień lub do zamrażarki |
| Dzień 4 | Makaron z porem duszonym na maśle i tartym serem, surówka z buraków i kapusty | Zużyj resztę jabłek jako przekąskę | Pusta lodówka przed kolejnymi zakupami |
Makaron z porem nie ma osobnego przepisu, bo wystarczy krótki opis. Pokrój dwa pory w półplasterki i duś je pod przykryciem na łyżce masła, aż zmiękną i zrobią się słodkie. Wymieszaj z ugotowanym makaronem, odrobiną wody z gotowania, tartym serem i pieprzem.
Gulasz z kapusty przypomina bigos, ale gotuje się krócej i nie ma w nim mięsa. Jeśli ktoś w domu woli wersję mięsną, podsmaż na początku kawałek kiełbasy i dalej gotuj według przepisu.
Co zrobić, gdy plan się przesunie?
Zupa i gulasz dobrze znoszą zamrażanie, więc jeśli jednego dnia jecie poza domem, zamrozisz porcje i nic się nie zmarnuje. Buraki upieczone i obrane poczekają w lodówce kilka dni, a dynia w całości dłużej, w chłodnym miejscu.
Najkrócej wytrzymuje rukola, dlatego jest w drugim obiedzie, a nie w czwartym. Jeśli przesuwasz buraki na później, kup rukolę dopiero w dniu gotowania albo zastąp ją roszponką, która w lodówce trzyma się trochę dłużej.
Które warzywa są w sezonie jesienią i czym je zastąpić?
Jesienią w polskich sklepach i na targach najłatwiej o dynię, buraki, kapustę, por, marchew, seler, cebulę, ziemniaki i jabłka. Sezon zależy jednak od regionu i pogody, więc zamiast kalendarza lepiej patrzeć na półkę. Gdy przez kilka tygodni z rzędu warzywo pochodzi z Polski i leży w dużych skrzynkach, zwykle jest w sezonie.
Jeśli korzystasz z planu o innej porze roku, zostaw układ czterech obiadów i podmień warzywa. Poniższe zamienniki pasują do tych samych przepisów i nie zmieniają sposobu gotowania:
- zima: zupa z pieczonej marchwi i pietruszki zamiast dyni, kiszona kapusta w gulaszu, mrożony szpinak w makaronie zamiast części pora,
- wiosna: zupa z botwiny zamiast kremu z dyni, młoda kapusta w gulaszu, rzodkiewka i młode ziemniaki do buraków,
- lato: gulasz z cukinią, papryką i bakłażanem zamiast kapusty, zupa ze świeżych pomidorów, makaron z cukinią zamiast pora,
- cały rok: mrożony groszek, fasolka szparagowa i brokuł pasują do każdego z czterech dań.
Więcej o podmienianiu składników bez przepisywania całej listy znajdziesz w poradniku jak zamienić warzywa w przepisie. Warzywa, które pasują do kilku dań naraz, zebraliśmy w zestawieniu warzywa do kilku dań z jednej listy.
Czy mrożone warzywa liczą się tak samo jak świeże?
NHS podaje, że do dziennych porcji warzyw i owoców liczą się produkty świeże, mrożone i z puszki, a jedna porcja to 80 g. Mrożony szpinak, groszek czy brokuł sprawdzą się więc w każdym z tych dań i nie zwiędną w lodówce. Przy warzywach z puszki wybieraj te w wodzie, bez dodatku soli i cukru.
Ziemniaki NHS liczy do produktów skrobiowych, a nie do porcji warzyw, dlatego w gulaszu są dodatkiem, a nie zamiennikiem kapusty. Jeśli wahasz się, co wybrać do konkretnego obiadu, zajrzyj do porównania warzywa świeże czy mrożone do obiadu.
Kiedy zrobić zakupy na jesienne obiady i gdzie je kupić?
Wszystkie produkty z planu kupisz za jednym razem, najlepiej dzień przed pierwszym obiadem. Dynia, kapusta, buraki, cebula i ziemniaki spokojnie poczekają kilka dni, więc nie musisz wracać do sklepu w połowie planu. Krótki termin mają tylko rukola i pieczywo.
Lista jest podzielona na warzywa, nabiał, produkty suche i przyprawy. Warzywa często kupisz w większym wyborze na targu, a resztę w supermarkecie. Gotową listę zakupów na cztery obiady przeniesiesz do aplikacji i od razu przypiszesz grupy do dwóch sklepów.
Przy wyborze warzyw zwróć uwagę na kilka szczegółów, które ułatwią gotowanie i przechowywanie przez cały plan:
- dynia: hokkaido pieczesz ze skórką, bez obierania, piżmowa ma więcej miąższu i mniej pestek,
- buraki: wybieraj podobnej wielkości, wtedy upieką się w tym samym czasie,
- kapusta: ciężka, zbita główka bez zwiędłych liści dłużej zachowa świeżość,
- por: biała część powinna być długa i jędrna, bo z niej powstaje sos do makaronu,
- ziemniaki: bez zielonych przebarwień i kiełków.
Gotujesz dla jednej osoby? Przepisy na zupę i gulasz zostaw bez zmian i zamroź połowę porcji. Buraki z kaszą i makaron z porem łatwo podzielić na pół, więc zmniejsz tylko ilości tych warzyw na liście.
Jak przechowywać warzywa i resztki z obiadów?
Dynię w całości, kapustę, cebulę i ziemniaki trzymaj w chłodnym, suchym i ciemnym miejscu, na przykład w spiżarni. Ziemniaków nie przechowuj razem z cebulą. Pokrojoną dynię i rozpoczętą kapustę owiń i schowaj do lodówki, a por i marchew do szuflady na warzywa.
Zupę i gulasz ostudź i włóż do lodówki w ciągu dwóch godzin od ugotowania. USDA FSIS radzi zjeść ugotowane resztki w ciągu 3–4 dni, a jeśli nie zdążysz, zamrozić je w porcjach. Jedzenie trzymane w temperaturze -18°C pozostaje bezpieczne, choć z czasem traci smak i konsystencję, więc opisz pojemnik datą.
Buraki najłatwiej obrać, gdy są jeszcze ciepłe. Obrane trzymaj w zamkniętym pojemniku, bo barwią wszystko wokół, a na deskę połóż kawałek papieru do pieczenia. Pomysły na układanie pojemników po gotowaniu znajdziesz w poradniku jak zaplanować przechowywanie resztek obiadu.
Jak zamrozić zupę i gulasz w porcjach?
Przelej ostudzone danie do płaskich pojemników albo woreczków na dwie porcje, zostawiając trochę miejsca, bo płyn przy zamrażaniu zwiększa objętość. Płaski woreczek szybciej się zamrozi i rozmrozi.
Rozmrażaj w lodówce, najlepiej dzień wcześniej, a potem podgrzej w garnku, mieszając, aż zupa lub gulasz zacznie bulgotać. Zupa krem po rozmrożeniu może się rozwarstwić, wystarczy ją wtedy krótko zmiksować.
USDA FSIS: Leftovers and Food SafetyUSDA FSIS: Freezing and Food SafetyIle warzyw powinno być w obiedzie według NCEZ i WHO?
Talerz zdrowego żywienia NCEZ pokazuje, że warzywa i owoce powinny zajmować połowę talerza, z przewagą warzyw. Drugą połowę dzielą produkty zbożowe, najlepiej pełnoziarniste, oraz produkty białkowe. W tym planie zboża to kasza, makaron i pieczywo, a białko dają twaróg, fasola, ser i pestki.
WHO zaleca osobom powyżej 10. roku życia co najmniej 400 g warzyw i owoców dziennie. Obiad z dużą porcją warzyw załatwia sporą część tej ilości, a resztę uzupełnią owoce i warzywa w pozostałych posiłkach. Jabłka z listy dobrze sprawdzą się jako przekąska między obiadami.
Te liczby są ogólnymi zaleceniami dla zdrowych dorosłych. Jeśli masz chorobę przewlekłą, jesteś w ciąży albo układasz jadłospis dla dziecka, porozmawiaj z lekarzem lub dietetykiem, który dopasuje ilości do twojej sytuacji.
NCEZ: Talerz zdrowego żywieniaWHO: Healthy diet (fact sheet)Jak przenieść listę zakupów na obiady do BuyNest?
Gotowa lista pod poradnikiem ma wszystkie produkty z czterech obiadów, podzielone na grupy. Przeniesiesz ją do aplikacji w kilku krokach:
- Zeskanuj kod QR telefonem albo dotknij przycisku pod listą, jeśli czytasz na telefonie.
- Sprawdź w szafce produkty suche i przyprawy, a te, które masz, od razu odhacz.
- Przypisz grupę warzyw do targu, a resztę do supermarketu, żeby w każdym miejscu widzieć tylko swoje produkty.
- Udostępnij listę domownikowi, jeśli dzielicie się zakupami: zmiany pojawią się u was obojga od razu.
- Zapisz listę jako własny szablon, na przykład „obiady jesienne”.
Przy zmianie pory roku wczytaj szablon i podmień kilka warzyw według zamienników z tego poradnika. Ilości i grupy zostaną, więc nowa lista powstanie w kilka minut. Inne układy obiadów na kilka dni znajdziesz w dziale plany posiłków.
Cztery obiady sezonowe: zakupy
- Warzywa i owoce
- Dynia hokkaido lub piżmowa ok. 1,2 kg1 szt.
- Buraki6 szt.
- Kapusta biała mała1 szt.
- Por2 szt.
- Marchew4 szt.
- Cebula3 szt.
- Czosnek główka1 szt.
- Imbir mały kawałek1 szt.
- Ziemniaki1 kg
- Jabłka4 szt.
- Rukola lub roszponka1 opak.
- Nabiał
- Twaróg półtłusty200 g
- Jogurt naturalny150 g
- Masło1 szt.
- Ser żółty lub parmezan100 g
- Suche i puszki
- Kasza gryczana400 g
- Makaron500 g
- Biała fasola puszka 400 g1 szt.
- Pomidory krojone puszka 400 g1 szt.
- Bulion warzywny na 1 l1 opak.
- Pestki dyni100 g
- Orzechy włoskie100 g
- Chleb1 bochenek
- Szafka (sprawdź)
- Olej rzepakowy1 szt.
- Ocet jabłkowy1 szt.
- Koncentrat pomidorowy1 szt.
- Papryka wędzona, kminek1 opak.
- Miód1 szt.
Najczęstsze pytania
Czy obiady z sezonowych warzyw są tańsze?
Często tak, ale ceny zależą od sklepu, regionu i pogody, więc nie podajemy kwot. Warzywa w sezonie są zwykle dostępne w dużych ilościach i z polskich upraw. Przed większymi zakupami porównaj ceny na targu i w supermarkecie.
Czy mogę ugotować wszystkie obiady w jeden dzień?
Tak, zupę i gulasz możesz ugotować w niedzielę, a buraki upiec razem z dynią. Pamiętaj tylko, żeby zjeść je w ciągu 3–4 dni albo zamrozić część porcji. Makaron z porem zrób na świeżo, bo po odgrzaniu traci smak.
Jak zrobić te obiady w wersji wegańskiej?
Zamień twaróg na pastę z białej fasoli albo tofu, a masło na olej. Ser do makaronu zastąp prażonymi pestkami, a jogurt do zupy pomiń albo użyj roślinnego. Więcej o roślinnym jedzeniu znajdziesz w poradniku roślinne jedzenie a dieta wegańska.
Na ile osób jest lista zakupów?
Lista jest liczona na dwie dorosłe osoby i cztery obiady, przy czym zupa i gulasz dają dodatkowe porcje. Dla czterech osób podwój składniki buraków z kaszą i makaronu z porem. Zupę i gulasz zostaw bez zmian, bo przepisy są już na cztery porcje.
Co zrobić z resztą dyni?
Pokrojoną dynię zamroź w kostkach na surowo albo upiecz i zamroź jako puree. Przyda się do kolejnej zupy, sosu do makaronu albo placków. Opisz woreczek datą, żeby wiedzieć, od kiedy leży w zamrażarce.
Zacznij od sprawdzenia szafki, przenieś listę do aplikacji i zrób jedne zakupy na cztery dni. Upiecz dynię i buraki za jednym razem, a obiady z sezonowych warzyw będą w większości gotowe, zanim zacznie się tydzień.
Otwórz gotową listę w BuyNestŹródła
Zabierz zakupy do BuyNest
BuyNest jest na iPhone’a i Androida. W aplikacji nie ma reklam, także w planie darmowym.
