Koszyk z tego przykładu można wysłać do BuyNest i zmienić ilości w sklepie.

Obiady z sezonowych warzyw: od czego zacząć?

Obiady z sezonowych warzyw najłatwiej zaplanować wokół tego, co jesienią leży w największych skrzynkach: dyni, buraków, kapusty, pora, marchwi i ziemniaków. Z tych warzyw ugotujesz cztery obiady dla dwóch dorosłych: zupę krem z pieczonej dyni, buraki z kaszą gryczaną, gulasz z kapusty z fasolą i makaron z porem. Wszystko kupisz za jednym razem.

Plan opiera się na trzech przepisach, które znajdziesz tuż pod tą częścią poradnika, oraz na jednym prostym obiedzie opisanym w rozpisce. Warzywa się powtarzają: cebula i marchew trafiają do trzech dań, por do dwóch, a ćwierć kapusty zostaje na surówkę. Dzięki temu lista jest krótka, a w lodówce nie zostają resztki bez pomysłu.

Plan nie jest dietą i nie podaje kalorii. Pokazuje, jak ułożyć jesienne obiady tak, żeby warzywa były głównym składnikiem, a nie dodatkiem. Jeśli z powodów zdrowotnych musisz ograniczać niektóre warzywa, na przykład kapustę albo strączki przy dolegliwościach jelitowych, ustal jadłospis z lekarzem lub dietetykiem.

Zanim ruszysz do sklepu, zajrzyj do szafki. Kasza, makaron, olej, ocet, koncentrat i przyprawy często już są w domu, więc na liście możesz je od razu odhaczyć. Do kupienia zostają wtedy głównie warzywa, nabiał i pieczywo.

Zupa krem z pieczonej dyni

Pieczenie daje dyni słodszy, głębszy smak niż gotowanie. Cztery porcje.

  • 4porcje
  • 15 minprzygotowanie
  • 45 mingotowanie

Składniki

  • Dynia hokkaido lub piżmowa ok. 1,2 kg1 szt.
  • Marchew2 szt.
  • Cebula1 szt.
  • Czosnek w łupinach3 ząbki
  • Świeży imbir2 cm
  • Bulion warzywny1 l
  • Olej rzepakowy2 łyżki
  • Pestki dyni30 g
  • Jogurt naturalny do podania4 łyżki

Przygotowanie

  1. Rozgrzej piekarnik do 200°C. Dynię przekrój, wydrąż pestki i pokrój w duże kawałki. Hokkaido zostaw ze skórą, piżmową obierz.
  2. Dynię, marchew w kawałkach, cebulę w ćwiartkach i czosnek wymieszaj z olejem i solą na blasze. Piecz 35–40 minut, aż dynia będzie miękka i lekko przyrumieniona na brzegach.
  3. Przełóż warzywa do garnka, wyciśnij czosnek z łupin, dodaj starty imbir i wlej bulion. Gotuj 5 minut.
  4. Zmiksuj na gładko. Jeśli zupa jest za gęsta, dolej wody. Dopraw solą i pieprzem.
  5. Pestki podpraż na suchej patelni 3 minuty. Podawaj zupę z łyżką jogurtu i pestkami.

Pieczone buraki z kaszą gryczaną i twarogiem

Ciepła sałatka obiadowa. Buraki pieką się długo, ale bez pilnowania.

  • 2porcje
  • 15 minprzygotowanie
  • 60 mingotowanie

Składniki

  • Buraki średnie, 4 do przepisu6 szt.
  • Kasza gryczana150 g
  • Twaróg półtłusty lub feta200 g
  • Jabłko1 szt.
  • Orzechy włoskie40 g
  • Olej rzepakowy2 łyżki
  • Ocet jabłkowy1 łyżki
  • Miód1 łyżeczki
  • Rukola lub roszponka garść

Przygotowanie

  1. Rozgrzej piekarnik do 200°C. Umyte buraki zawiń każdy w folię i piecz 50–60 minut, aż nóż łatwo wejdzie w środek.
  2. W tym czasie ugotuj kaszę gryczaną według opakowania, zwykle 15 minut.
  3. Wymieszaj olej, ocet, miód, sól i pieprz na sos.
  4. Cztery buraki obierz jeszcze ciepłe i pokrój w ćwiartki. Dwa pozostałe ostudź i schowaj do lodówki na surówkę.
  5. Na talerzach ułóż kaszę, rukolę, buraki i pokrojone jabłko. Pokrusz twaróg, posyp orzechami i polej sosem.

Gulasz z kapusty z białą fasolą

Duszona kapusta z pomidorami i wędzoną papryką. Cztery porcje, następnego dnia smakuje jeszcze lepiej.

  • 4porcje
  • 15 minprzygotowanie
  • 45 mingotowanie

Składniki

  • Kapusta biała ok. 800 g½ szt.
  • Biała fasola z puszki 400 g, odsączona1 puszka
  • Pomidory krojone 400 g1 puszka
  • Cebula1 szt.
  • Marchew1 szt.
  • Koncentrat pomidorowy1 łyżki
  • Papryka wędzona2 łyżeczki
  • Kminek½ łyżeczki
  • Liść laurowy2 szt.
  • Olej rzepakowy2 łyżki
  • Ziemniaki do podania500 g

Przygotowanie

  1. Kapustę poszatkuj, cebulę posiekaj, marchew zetrzyj.
  2. W dużym garnku podsmaż cebulę z marchewką na oleju przez 5 minut. Dodaj koncentrat, paprykę i kminek, smaż minutę.
  3. Dodaj kapustę, pomidory, liście laurowe i 200 ml wody. Duś pod przykryciem 30 minut, mieszając co jakiś czas.
  4. W tym czasie ugotuj ziemniaki w osolonej wodzie.
  5. Dodaj fasolę do kapusty i duś jeszcze 10 minut, aż kapusta będzie miękka. Dopraw solą, pieprzem i odrobiną octu, jeśli brakuje kwasowości. Podawaj z ziemniakami.

Jak rozłożyć cztery obiady na kolejne dni?

Rozpiska jest dla dwóch dorosłych i zakłada cztery kolejne dni gotowania. Kolejność ma znaczenie: najpierw pieczesz dynię i buraki, bo obie potrzebują piekarnika, potem gotujesz gulasz, a na koniec zostaje szybki makaron z warzyw, które najdłużej zachowują świeżość.

Plan czterech obiadów z sezonowych warzyw dla dwóch osób
DzieńObiadCo zrobić przy okazjiCo zostaje
Dzień 1Zupa krem z pieczonej dyni z marchewką i imbirem, z pestkami dyni i pieczywemUpiecz razem z dynią wszystkie buraki, także te na surówkę z czwartego dniaDwie porcje zupy na lunch albo do zamrażarki
Dzień 2Pieczone buraki z kaszą gryczaną, twarogiem, jabłkiem, orzechami i rukoląUgotuj więcej kaszy, jeśli chcesz zabrać ją do pracyUpieczone buraki na surówkę
Dzień 3Gulasz z białej kapusty z fasolą, pomidorami i wędzoną papryką, z ziemniakamiOdłóż ćwierć kapusty na surówkęDwie porcje gulaszu na kolejny dzień lub do zamrażarki
Dzień 4Makaron z porem duszonym na maśle i tartym serem, surówka z buraków i kapustyZużyj resztę jabłek jako przekąskęPusta lodówka przed kolejnymi zakupami

Makaron z porem nie ma osobnego przepisu, bo wystarczy krótki opis. Pokrój dwa pory w półplasterki i duś je pod przykryciem na łyżce masła, aż zmiękną i zrobią się słodkie. Wymieszaj z ugotowanym makaronem, odrobiną wody z gotowania, tartym serem i pieprzem.

Gulasz z kapusty przypomina bigos, ale gotuje się krócej i nie ma w nim mięsa. Jeśli ktoś w domu woli wersję mięsną, podsmaż na początku kawałek kiełbasy i dalej gotuj według przepisu.

Co zrobić, gdy plan się przesunie?

Zupa i gulasz dobrze znoszą zamrażanie, więc jeśli jednego dnia jecie poza domem, zamrozisz porcje i nic się nie zmarnuje. Buraki upieczone i obrane poczekają w lodówce kilka dni, a dynia w całości dłużej, w chłodnym miejscu.

Najkrócej wytrzymuje rukola, dlatego jest w drugim obiedzie, a nie w czwartym. Jeśli przesuwasz buraki na później, kup rukolę dopiero w dniu gotowania albo zastąp ją roszponką, która w lodówce trzyma się trochę dłużej.

Które warzywa są w sezonie jesienią i czym je zastąpić?

Jesienią w polskich sklepach i na targach najłatwiej o dynię, buraki, kapustę, por, marchew, seler, cebulę, ziemniaki i jabłka. Sezon zależy jednak od regionu i pogody, więc zamiast kalendarza lepiej patrzeć na półkę. Gdy przez kilka tygodni z rzędu warzywo pochodzi z Polski i leży w dużych skrzynkach, zwykle jest w sezonie.

Jeśli korzystasz z planu o innej porze roku, zostaw układ czterech obiadów i podmień warzywa. Poniższe zamienniki pasują do tych samych przepisów i nie zmieniają sposobu gotowania:

  • zima: zupa z pieczonej marchwi i pietruszki zamiast dyni, kiszona kapusta w gulaszu, mrożony szpinak w makaronie zamiast części pora,
  • wiosna: zupa z botwiny zamiast kremu z dyni, młoda kapusta w gulaszu, rzodkiewka i młode ziemniaki do buraków,
  • lato: gulasz z cukinią, papryką i bakłażanem zamiast kapusty, zupa ze świeżych pomidorów, makaron z cukinią zamiast pora,
  • cały rok: mrożony groszek, fasolka szparagowa i brokuł pasują do każdego z czterech dań.

Więcej o podmienianiu składników bez przepisywania całej listy znajdziesz w poradniku jak zamienić warzywa w przepisie. Warzywa, które pasują do kilku dań naraz, zebraliśmy w zestawieniu warzywa do kilku dań z jednej listy.

Czy mrożone warzywa liczą się tak samo jak świeże?

NHS podaje, że do dziennych porcji warzyw i owoców liczą się produkty świeże, mrożone i z puszki, a jedna porcja to 80 g. Mrożony szpinak, groszek czy brokuł sprawdzą się więc w każdym z tych dań i nie zwiędną w lodówce. Przy warzywach z puszki wybieraj te w wodzie, bez dodatku soli i cukru.

Ziemniaki NHS liczy do produktów skrobiowych, a nie do porcji warzyw, dlatego w gulaszu są dodatkiem, a nie zamiennikiem kapusty. Jeśli wahasz się, co wybrać do konkretnego obiadu, zajrzyj do porównania warzywa świeże czy mrożone do obiadu.

Kiedy zrobić zakupy na jesienne obiady i gdzie je kupić?

Wszystkie produkty z planu kupisz za jednym razem, najlepiej dzień przed pierwszym obiadem. Dynia, kapusta, buraki, cebula i ziemniaki spokojnie poczekają kilka dni, więc nie musisz wracać do sklepu w połowie planu. Krótki termin mają tylko rukola i pieczywo.

Lista jest podzielona na warzywa, nabiał, produkty suche i przyprawy. Warzywa często kupisz w większym wyborze na targu, a resztę w supermarkecie. Gotową listę zakupów na cztery obiady przeniesiesz do aplikacji i od razu przypiszesz grupy do dwóch sklepów.

Przy wyborze warzyw zwróć uwagę na kilka szczegółów, które ułatwią gotowanie i przechowywanie przez cały plan:

  • dynia: hokkaido pieczesz ze skórką, bez obierania, piżmowa ma więcej miąższu i mniej pestek,
  • buraki: wybieraj podobnej wielkości, wtedy upieką się w tym samym czasie,
  • kapusta: ciężka, zbita główka bez zwiędłych liści dłużej zachowa świeżość,
  • por: biała część powinna być długa i jędrna, bo z niej powstaje sos do makaronu,
  • ziemniaki: bez zielonych przebarwień i kiełków.

Gotujesz dla jednej osoby? Przepisy na zupę i gulasz zostaw bez zmian i zamroź połowę porcji. Buraki z kaszą i makaron z porem łatwo podzielić na pół, więc zmniejsz tylko ilości tych warzyw na liście.

Jak przechowywać warzywa i resztki z obiadów?

Dynię w całości, kapustę, cebulę i ziemniaki trzymaj w chłodnym, suchym i ciemnym miejscu, na przykład w spiżarni. Ziemniaków nie przechowuj razem z cebulą. Pokrojoną dynię i rozpoczętą kapustę owiń i schowaj do lodówki, a por i marchew do szuflady na warzywa.

Zupę i gulasz ostudź i włóż do lodówki w ciągu dwóch godzin od ugotowania. USDA FSIS radzi zjeść ugotowane resztki w ciągu 3–4 dni, a jeśli nie zdążysz, zamrozić je w porcjach. Jedzenie trzymane w temperaturze -18°C pozostaje bezpieczne, choć z czasem traci smak i konsystencję, więc opisz pojemnik datą.

Buraki najłatwiej obrać, gdy są jeszcze ciepłe. Obrane trzymaj w zamkniętym pojemniku, bo barwią wszystko wokół, a na deskę połóż kawałek papieru do pieczenia. Pomysły na układanie pojemników po gotowaniu znajdziesz w poradniku jak zaplanować przechowywanie resztek obiadu.

Jak zamrozić zupę i gulasz w porcjach?

Przelej ostudzone danie do płaskich pojemników albo woreczków na dwie porcje, zostawiając trochę miejsca, bo płyn przy zamrażaniu zwiększa objętość. Płaski woreczek szybciej się zamrozi i rozmrozi.

Rozmrażaj w lodówce, najlepiej dzień wcześniej, a potem podgrzej w garnku, mieszając, aż zupa lub gulasz zacznie bulgotać. Zupa krem po rozmrożeniu może się rozwarstwić, wystarczy ją wtedy krótko zmiksować.

USDA FSIS: Leftovers and Food SafetyUSDA FSIS: Freezing and Food Safety

Ile warzyw powinno być w obiedzie według NCEZ i WHO?

Talerz zdrowego żywienia NCEZ pokazuje, że warzywa i owoce powinny zajmować połowę talerza, z przewagą warzyw. Drugą połowę dzielą produkty zbożowe, najlepiej pełnoziarniste, oraz produkty białkowe. W tym planie zboża to kasza, makaron i pieczywo, a białko dają twaróg, fasola, ser i pestki.

WHO zaleca osobom powyżej 10. roku życia co najmniej 400 g warzyw i owoców dziennie. Obiad z dużą porcją warzyw załatwia sporą część tej ilości, a resztę uzupełnią owoce i warzywa w pozostałych posiłkach. Jabłka z listy dobrze sprawdzą się jako przekąska między obiadami.

Te liczby są ogólnymi zaleceniami dla zdrowych dorosłych. Jeśli masz chorobę przewlekłą, jesteś w ciąży albo układasz jadłospis dla dziecka, porozmawiaj z lekarzem lub dietetykiem, który dopasuje ilości do twojej sytuacji.

NCEZ: Talerz zdrowego żywieniaWHO: Healthy diet (fact sheet)

Jak przenieść listę zakupów na obiady do BuyNest?

Gotowa lista pod poradnikiem ma wszystkie produkty z czterech obiadów, podzielone na grupy. Przeniesiesz ją do aplikacji w kilku krokach:

  1. Zeskanuj kod QR telefonem albo dotknij przycisku pod listą, jeśli czytasz na telefonie.
  2. Sprawdź w szafce produkty suche i przyprawy, a te, które masz, od razu odhacz.
  3. Przypisz grupę warzyw do targu, a resztę do supermarketu, żeby w każdym miejscu widzieć tylko swoje produkty.
  4. Udostępnij listę domownikowi, jeśli dzielicie się zakupami: zmiany pojawią się u was obojga od razu.
  5. Zapisz listę jako własny szablon, na przykład „obiady jesienne”.

Przy zmianie pory roku wczytaj szablon i podmień kilka warzyw według zamienników z tego poradnika. Ilości i grupy zostaną, więc nowa lista powstanie w kilka minut. Inne układy obiadów na kilka dni znajdziesz w dziale plany posiłków.

Cztery obiady sezonowe: zakupy

  • Warzywa i owoce
  • Dynia hokkaido lub piżmowa ok. 1,2 kg1 szt.
  • Buraki6 szt.
  • Kapusta biała mała1 szt.
  • Por2 szt.
  • Marchew4 szt.
  • Cebula3 szt.
  • Czosnek główka1 szt.
  • Imbir mały kawałek1 szt.
  • Ziemniaki1 kg
  • Jabłka4 szt.
  • Rukola lub roszponka1 opak.
  • Nabiał
  • Twaróg półtłusty200 g
  • Jogurt naturalny150 g
  • Masło1 szt.
  • Ser żółty lub parmezan100 g
  • Suche i puszki
  • Kasza gryczana400 g
  • Makaron500 g
  • Biała fasola puszka 400 g1 szt.
  • Pomidory krojone puszka 400 g1 szt.
  • Bulion warzywny na 1 l1 opak.
  • Pestki dyni100 g
  • Orzechy włoskie100 g
  • Chleb1 bochenek
  • Szafka (sprawdź)
  • Olej rzepakowy1 szt.
  • Ocet jabłkowy1 szt.
  • Koncentrat pomidorowy1 szt.
  • Papryka wędzona, kminek1 opak.
  • Miód1 szt.

Cztery obiady sezonowe: zakupy

Zeskanuj kod telefonem albo otwórz tę samą listę przyciskiem. Jeśli aplikacji nie ma, zostaną sklepy. Lista nie zapisuje się sama po instalacji.

Otwórz w BuyNest

Nie masz jeszcze aplikacji?

Pobierz w App StorePobierz z Google Play

Najczęstsze pytania

Czy obiady z sezonowych warzyw są tańsze?

Często tak, ale ceny zależą od sklepu, regionu i pogody, więc nie podajemy kwot. Warzywa w sezonie są zwykle dostępne w dużych ilościach i z polskich upraw. Przed większymi zakupami porównaj ceny na targu i w supermarkecie.

Czy mogę ugotować wszystkie obiady w jeden dzień?

Tak, zupę i gulasz możesz ugotować w niedzielę, a buraki upiec razem z dynią. Pamiętaj tylko, żeby zjeść je w ciągu 3–4 dni albo zamrozić część porcji. Makaron z porem zrób na świeżo, bo po odgrzaniu traci smak.

Jak zrobić te obiady w wersji wegańskiej?

Zamień twaróg na pastę z białej fasoli albo tofu, a masło na olej. Ser do makaronu zastąp prażonymi pestkami, a jogurt do zupy pomiń albo użyj roślinnego. Więcej o roślinnym jedzeniu znajdziesz w poradniku roślinne jedzenie a dieta wegańska.

Na ile osób jest lista zakupów?

Lista jest liczona na dwie dorosłe osoby i cztery obiady, przy czym zupa i gulasz dają dodatkowe porcje. Dla czterech osób podwój składniki buraków z kaszą i makaronu z porem. Zupę i gulasz zostaw bez zmian, bo przepisy są już na cztery porcje.

Co zrobić z resztą dyni?

Pokrojoną dynię zamroź w kostkach na surowo albo upiecz i zamroź jako puree. Przyda się do kolejnej zupy, sosu do makaronu albo placków. Opisz woreczek datą, żeby wiedzieć, od kiedy leży w zamrażarce.

Zacznij od sprawdzenia szafki, przenieś listę do aplikacji i zrób jedne zakupy na cztery dni. Upiecz dynię i buraki za jednym razem, a obiady z sezonowych warzyw będą w większości gotowe, zanim zacznie się tydzień.

Otwórz gotową listę w BuyNest

Źródła

Zabierz zakupy do BuyNest

BuyNest jest na iPhone’a i Androida. W aplikacji nie ma reklam, także w planie darmowym.

Pobierz w App StorePobierz z Google Play

Powiązane poradniki

Jakie warzywa kupić na cały tydzień: 5 warzyw do wielu dańCzym zastąpić warzywa w przepisie: zamienniki, proporcje i czasyDania z pieczonych warzyw: trzy obiady z jednego pieczenia